Sekretarz stanu Eliza Zeidler
Dokument udostępniono w Sejmie wyłącznie jako załącznik. Nie ma wersji tekstowej w API.
KANCELARIA SEJMU · X KADENCJA · INTERPELACJA NR 18055
do ministra aktywów państwowych
w sprawie porównania wydatków publicznych Rzeczypospolitej Polskiej na pomoc dla Polaków mieszkających na Ukrainie z wydatkami na wsparcie Ukrainy i jej obywateli w latach 2022-2026 oraz braku pełnej transparentności tych wydatków
Zgłaszający: Roman Fritz
Data wpływu: 25-06-2026
Szanowny Panie Premierze,
zgodnie z oficjalnym raportem „Polska Pomoc Ukrainie 2022-2023” zaprezentowanym przez Radę ds. Współpracy z Ukrainą w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w październiku 2025 r. w latach 2022–2023 polski rząd poniósł wydatki w wysokości 106 mld zł (ok. 25 mld euro, czyli 3,83% PKB) na pomoc Ukrainie oraz obywatelom Ukrainy przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z tej kwoty ok. 90 mld zł stanowiła pomoc humanitarna i gospodarcza (w tym świadczenia rodzinne i opiekuńcze typu 800+, „Dobry start”, zakwaterowanie zbiorowe i indywidualne, opieka zdrowotna szacowana na kilka miliardów złotych, edukacja dzieci ukraińskich – sama tylko kwota na zadania oświatowe samorządów to ponad 4,4 mld zł z Funduszu Pomocy, transport, środki higieniczne itp.). Pomoc militarna szacowana jest dodatkowo na ok. 15 mld zł (czołgi, haubice, amunicja, samoloty MiG-29 itp.).
W kolejnych latach wydatki kontynuowano: w 2026 r. w samym Funduszu Pomocy zaplanowano 1,08 mld zł wyłącznie na świadczenia dla obywateli Ukrainy i ich integrację (świadczenia rodzinne, opiekuńcze, leczenie, zakwaterowanie, edukację). Łączne koszty utrzymania uchodźców (w tym zakwaterowanie, opieka zdrowotna ok. 4,3–7,4 mld zł do 2024/2025, edukacja, transport) według różnych szacunków NIK, KPRM i analityków przekraczają już 120–170 mld zł kumulatywnie.
W tym samym okresie wsparcie skierowane bezpośrednio do Polaków mieszkających na Ukrainie oraz repatriantów jest nieporównywalnie mniejsze. Programy realizowane przez Fundację „Pomoc Polakom na Wschodzie” im. Jana Olszewskiego, Senat RP, MSZ oraz programy repatriacyjne (zapomogi, dofinansowanie, edukacja polonijna, ochrona prawna) to kwoty rzędu dziesiątków milionów złotych rocznie na całą Polonię wschodnią (nie tylko Ukrainę), a nie setek miliardów. Repatriacja z Ukrainy (w tym pomoc doraźna dla zagrożonych Polaków) nigdy nie osiągnęła skali porównywalnej z pomocą dla uchodźców ukraińskich.
Brak jest publicznie dostępnego, szczegółowego, audytowanego bilansu, który precyzyjnie porównywałby obie kategorie wydatków rok do roku, z podziałem na beneficjentów, kategorie (militarna, socjalna, infrastrukturalna, repatriacyjna) oraz źródła finansowania (budżet państwa, Fundusz Pomocy, środki UE, rezerwy).
Sprawa ma fundamentalne znaczenie dla zasad konstytucyjnych (art. 5, art. 74 Konstytucji RP – ochrona interesów obywateli polskich i Polonii), transparentności finansów publicznych oraz priorytetów polityki państwa. W warunkach rosnącego długu publicznego, deficytu budżetowego, presji inflacyjnej i wyzwań demograficznych Polski podatnicy mają prawo wiedzieć, jakie dokładnie kwoty przeznaczono na wsparcie własnych rodaków (często dyskryminowanych i zagrożonych na Ukrainie) w porównaniu z pomocą dla obcego państwa i jego obywateli. Brak pełnego rozliczenia budzi uzasadnione wątpliwości co do racjonalności, efektywności i równowagi wydatków. Jest to też kwestia bezpieczeństwa narodowego – wspieranie Polonii na Wschodzie ma wymiar strategiczny (repatriacja, demografia, wpływy kulturowe), podczas gdy pomoc zagraniczna, choć ważna, nie może odbywać się kosztem zaniedbywania własnych obywateli.
Uprzejmie proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
a) pomoc militarną dla Ukrainy,
b) pomoc humanitarną i gospodarczą bezpośrednio dla Ukrainy,
c) świadczenia socjalne, zakwaterowanie, opiekę zdrowotną, edukację i inne formy wsparcia dla obywateli Ukrainy przebywających w Polsce?
Uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi w ustawowym terminie, w formie tabelarycznej tam, gdzie to możliwe, wraz z załącznikami źródłowymi (wyciągi z raportów, uchwał, sprawozdań).
Z poważaniem
Roman Fritz
Poseł na Sejm RP
Dokument udostępniono w Sejmie wyłącznie jako załącznik. Nie ma wersji tekstowej w API.
Dokument udostępniono w Sejmie wyłącznie jako załącznik. Nie ma wersji tekstowej w API.
Dokument udostępniono w Sejmie wyłącznie jako załącznik. Nie ma wersji tekstowej w API.
w sprawie porównania wydatków publicznych Rzeczypospolitej Polskiej na pomoc dla Polaków mieszkających na Ukrainie z wydatkami na wsparcie Ukrainy i jej obywateli w latach 2022-2026 oraz braku pełnej transparentności tych wydatków
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski
Warszawa, 23-07-2026
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18055 posła Romana Fritza w sprawie porównania wydatków publicznych Rzeczypospolitej Polskiej na pomoc dla Polaków mieszkających na Ukrainie z wydatkami na wsparcie Ukrainy i jej obywateli w latach 2022-2026 oraz braku pełnej transparentności tych wydatków przedstawiam następujące informacje.
Dotacje MSZ na polonijne projekty infrastrukturalne na Ukrainie w latach 2022–2026
MSZ corocznie przeprowadza konkurs „Infrastruktura Polonijna”, w którym wybiera do dofinansowania projekty, mające na celu wsparcie środowisk polonijnych i polskich za granicą w zakresie remontu infrastruktury polonijnej w miejscach, w których prowadzona jest aktywna działalność w zakresie nauczania języka polskiego, promowania polskiej historii i kultury, pielęgnowania polskich tradycji, integracji lokalnego środowiska polonijnego. Za pośrednictwem tego funduszu od 2022 r. wsparcie uzyskało 11 obiektów na Ukrainie, na łączną kwotę dofinansowania ponad 7 mln zł. Środki przekazywane są za pośrednictwem operatora, działającego na terytorium Polski, natomiast beneficjentami są środowiska polonijne i polskie na Ukrainie, tj.
11. Dom Polski w Pance.
Zestawienie dofinansowanych projektów:
| Lp |
Rok |
Tytuł zadania |
Operator |
Beneficjent |
Dotacja (PLN) |
| 1 |
2022 |
Remont dachu Liceum nr 10 im. Św. Marii Magdaleny we Lwowie |
Fundacja Wolność i Demokracja |
Liceum nr 10 im. Św. Marii Magdaleny we Lwowie |
499 750 |
| 2 |
2022 |
Zakup i remont lokalu użytkowego na potrzeby Stowarzyszenia Kulturalno-Oświatowego w Tarnopolu |
Fundacja "Pomoc Polakom na Wschodzie" |
Stowarzyszenia Kulturalno-Oświatowego w Tarnopolu |
225 000 |
| 3 |
2022 |
Remont Domu Polskiego w Barze |
Stowarzyszenie "Wspólnota Polska" |
Dom Polski w Barze |
60 000 |
| 4 |
2022 |
Zakup gruntu, na którym zbudowano Dom Polski w Żytomierzu |
Stowarzyszenie "Wspólnota Polska" |
Dom Polski w Żytomierzu |
60 000 |
| 5 |
2022 |
Budowa Domu Polskiego we Lwowie etap VIII – utrzymanie i zabezpieczenie placu budowy |
Stowarzyszenie "Wspólnota Polska" |
Federacja Organizacji Polskich na Ukrainie |
500 000 |
| 6 |
2023 |
Zakup działki, na którym zbudowany jest Dom Polski w Żytomierzu |
Stowarzyszenie "Wspólnota Polska" |
Dom Polski w Żytomierzu |
62 000 |
| 7 |
2023 |
Budowa Domu Polskiego we Lwowie - utrzymanie i zabezpieczenie placu budowy |
Stowarzyszenie "Wspólnota Polska" |
Federacja Organizacji Polskich na Ukrainie |
370 000 |
| 8 |
2023 |
Remont pomieszczeń Ośrodka Rehabilitacji i Rekreacji Fundacji „Dajmy Nadzieję” we Lwowie |
Fundacja "Pomoc Polakom na Wschodzie" |
Fundacja "Dajmy Nadzieję" z siedzibą we Lwowie |
230 000 |
| 9 |
2023 |
Remont siedzib Radia Lwów oraz Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych we Lwowie |
Fundacja "Pomoc Polakom na Wschodzie" |
Radio Lwów, Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych we Lwowie |
110 000 |
| 10 |
2023 |
Utworzenie Ośrodka promocji kultury polskiej we Lwowie |
Fundacja "Pomoc Polakom na Wschodzie" |
"Caritas-Spes" Archidiecezji Lwowskiej Kościoła Rzymskokatolickiego |
700 000 |
| 11 |
2024 |
Zakup działki pod budynkiem Drohobyckiego Oddziału Zjednoczenia Nauczycieli Polskich na Ukrainie |
Fundacja Wolność i Demokracja |
Drohobycki Oddział Zjednoczenia Nauczycieli Polskich na Ukrainie |
240 000 |
| 12 |
2024 |
Budowa Domu Polskiego we Lwowie - utrzymanie i zabezpieczenie placu budowy |
Stowarzyszenie "Wspólnota Polska" |
Dom Polski we Lwowie |
300 000 |
| 13 |
2024 |
Wykończenie pomieszczeń Ośrodka Rehabilitacji i Rekreacji Fundacji „Dajmy Nadzieję" we Lwowie – etap 2 |
Fundacja "Pomoc Polakom na Wschodzie" |
Ośrodek Rehabilitacji i Rekreacji Fundacji „Dajmy Nadzieję" we Lwowie |
368 000 |
| 14 |
2024 |
Utworzenie Ośrodka promocji kultury polskiej we Lwowie |
Fundacja "Pomoc Polakom na Wschodzie" |
CARITAS-SPES - Lwów Archidiecezja kościoła rzymsko katolickiego |
750 000 |
| 15 |
2024 |
Remont siedzib Radia Lwów oraz Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych we Lwowie |
Fundacja "Pomoc Polakom na Wschodzie" |
Radio Lwów, Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych |
1 250 000 |
| 16 |
2025 |
Modernizacja siedziby Centrum Kultury Polskiej i Dialogu Europejskiego w Iwano-Frankiwsku |
Fundacja Wolność i Demokracja |
Centrum Kultury Polskiej i Dialogu Europejskiego w Iwano-Frankiwsku |
549 445 |
| 17 |
2025 |
Zakup działki pod budynkiem Drohobyckiego Oddziału Zjednoczenia Nauczycieli Polskich na Ukrainie – etap 2. |
Fundacja Wolność i Demokracja |
Drohobycki Oddział Zjednoczenia Nauczycieli Polskich na Ukrainie |
226 361 |
| 18 |
2025 |
Remont elewacji Domu Polskiego w Pance |
Fundacja "Pomoc Polakom na Wschodzie" |
Dom Polski w Pance |
210 000 |
| 19 |
2026 |
Remont pomieszczenia sanitarnego w Liceum nr 10 im. Marii Magdaleny we Lwowie |
Fundacja Wolność i Demokracja |
Liceum nr 10 im. Św. Marii Magdaleny we Lwowie |
147 945 |
| 20 |
2026 |
Remont Domu Polskiego w Pance - etap 2 |
Fundacja Wolność i Demokracja |
Dom Polski w Pance |
183 060 |
| lata 2022–2026 |
7 041 561 |
W ramach środków Wydziału Dotacji Departamentu Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą MSZ (istniejącego od 1 lipca 2024) oraz Departamentu Współpracy z Polonią i Polakami KPRM (do 1 lipca 2024) na wsparcie Polaków na Ukrainie w latach 2022 r. – 2026 r. przekazano z dotacji 33 569 353,58 zł
z zastrzeżeniem do podanych niżej danych z KPRM za lata 2022-2023. Są to dane dostępne w generatorze Witkac obowiązującym w KPRM z wyjątkiem umów zawartych i rozliczonych przez KPRM w trybie § 11 b ustawy o działalności pożytku publicznego Dz.U.2023 poz. 571, który reguluje procedurę pozakonkursowego zlecania zadań publicznych organizacjom pozarządowym przez Prezesa Rady Ministrów.
Na mocy ustawy 1 lipca 2024 MSZ przejął od KPRM sprawy polonijne będące w toku. Nie posiadamy dokumentacji spraw zakończonych w latach do 30 czerwca 2024.
KPRM 2022 r. Konkurs „Polonia i Polacy za Granicą 2022” w obszarach:
Obszar 1: Edukacja
Obszar 2: Budowanie dobrego wizerunku Polski przez organizacje polonijne
Obszar 3: Rozwijanie struktur organizacji polonijnych na świecie
Obszar 4: Media polonijne
Obszar 5: Wydarzenia polonijne
Obszar 6: Pomoc charytatywna
8 020 511,66 zł + regranting 137 477,48 zł.
Razem 8 157 989,14 zł.
KPRM 2023 r. Konkurs „Polonia i Polacy za Granicą 2023” w obszarach:
Obszar 1: Rozwijanie struktur organizacji polonijnych na świecie
Obszar 2: Media polonijne
Obszar 3: Wydarzenia polonijne
Obszar 4: Budowanie dobrego wizerunku Polski przez organizacje polonijne
Obszar 5: Wsparcie Polonii dla uzyskania odszkodowań wojennych przez Polskę
Obszar 6: Pomoc charytatywna
8 597 812,90 zł + umowy zawarte w 2022 r. (wieloletnie) 72 165,00 zł.
Razem 8 669 977,90 zł.
MSZ 2024 r.
Konkurs „Polonia i Polacy za Granicą 2024 wydarzenia i inicjatywy polonijne” w obszarach:
Obszar 1: Wydarzenia polonijne za granicą
Obszar 2: Wydarzenia polonijne w Polsce
Obszar 3: Budowanie dobrego wizerunku Polski przez organizacje polonijne
Obszar 4: Wsparcie Polonii dla uzyskania odszkodowań wojennych przez Polskę
Obszar 5: Akcje charytatywne
Konkurs Polonia i Polacy za Granicą 2024 – Media i Struktury
Konkurs Polonia i Polacy za Granicą 2024 – Regranting
Razem 14 129 055,74 zł
MSZ 2025 r. Razem: 1 991 150,80 zł
Konkurs „Wsparcie środowisk polonijnych w obszarze aktywizacji postaw obywatelskich”
Konkurs „Wzmocnienie struktur i mediów polonijnych 2025”
MSZ 2026 r. Razem: 621 180,00 zł
Konkurs „Polonia i Polacy za Granicą 2026”
Obszar I - wsparcie postaw obywatelskich w środowiskach polonijnych poprzez realizację programu szkoleniowego dla liderów polonijnych;
Obszar II - wsparcie realizacji polityki MSZ wobec młodej Polonii poprzez organizację wizyt studyjnych.
Poniższa tabela przedstawia zestawienie kosztów ze wskazaniem kwot wydatków w poszczególnych latach 2022-2026 przeznaczonych na wsparcie Polaków mieszkających na Ukrainie przez polskie placówki akredytowane na Ukrainie w ramach realizowanych przez nie przedsięwzięć polonijnych. Ostatni arkusz zawiera podsumowanie wszystkich danych ze wskazaniem ogólnych kwot w poszczególnych latach w tym kwot przeznaczonych na edukację w języku polskim oraz działania polonijne.
| ogólna wysokość wydatków w ramach wsparcia Polaków mieszkających na Ukrainie w EURO |
||||||
| Placówka |
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
I pół. 2026 |
OGÓŁEM W EUR |
| Charków |
14 000,00 EUR |
16 007,59 EUR |
23 449,80 EUR |
19 404,22 EUR |
28,75 EUR |
72 890,36 EUR |
| Kijów |
26 348,22 EUR |
33 647,74 EUR |
47 859,39 EUR |
56 817,73 EUR |
22 416,10 EUR |
187 089,18 EUR |
| Lwów |
203 759,64 EUR |
185 820,61 EUR |
199 794,30 EUR |
170 405,52 EUR |
38 332,70 EUR |
798 112,77 EUR |
| Łuck |
83 344,72 EUR |
110 030,69 EUR |
79 934,90 EUR |
78 819,43 EUR |
27 604,52 EUR |
379 734,26 EUR |
| Odessa |
6 468,62 EUR |
9 837,66 EUR |
9 974,85 EUR |
12 453,76 EUR |
3 379,98 EUR |
42 114,87 EUR |
| Winnica |
14 450,66 EUR |
13 486,90 EUR |
12 849,64 EUR |
19 855,14 EUR |
3 500,00 EUR |
64 142,34 EUR |
| Razem |
348 371,86 EUR |
368 831,19 EUR |
373 862,88 EUR |
357 755,80 EUR |
95 262,05 EUR |
1 544 083,78 EUR |
| ogólna wysokość wydatków w ramach wsparcia Polaków mieszkających na Ukrainie w PLN poprzez polskie placówki |
||||||
| Placówka |
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
I pół. 2026 |
OGÓŁEM W PLN |
| Charków |
65 800,00 zł |
76 036,05 zł |
102 241,13 zł |
81 691,77 zł |
126,50 zł |
325 895,45 zł |
| Kijów |
123 836,63 zł |
159 826,77 zł |
208 666,94 zł |
239 202,64 zł |
98 630,84 zł |
830 163,82 zł |
| Lwów |
957 670,31 zł |
882 647,90 zł |
871 103,15 zł |
717 407,24 zł |
168 663,88 zł |
3 597 492,48 zł |
| Łuck |
391 720,18 zł |
522 645,78 zł |
348 516,16 zł |
331 829,80 zł |
121 459,89 zł |
1 716 171,81 zł |
| Odessa |
30 402,51 zł |
46 728,89 zł |
43 490,35 zł |
52 430,33 zł |
14 871,91 zł |
187 923,99 zł |
| Winnica |
67 918,10 zł |
64 062,78 zł |
56 024,43 zł |
83 590,14 zł |
15 400,00 zł |
286 995,45 zł |
| Razem |
1 637 347,73 zł |
1 751 948,17 zł |
1 630 042,16 zł |
1 506 151,92 zł |
419 153,02 zł |
6 944 643,00 zł |
| wydatki na edukację w języku polskim w PLN |
||||||
| Placówka |
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
I pół. 2026 |
OGÓŁEM W PLN |
| Charków |
0,00 zł |
8 031,96 zł |
0,00 zł |
12 629,24 zł |
0,00 zł |
20 661,20 zł |
| Kijów |
29 540,30 zł |
50 012,28 zł |
64 855,57 zł |
63 063,95 zł |
45 993,51 zł |
253 465,61 zł |
| Lwów |
351 884,49 zł |
307 230,10 zł |
271 215,24 zł |
254 528,64 zł |
109 041,68 zł |
1 293 900,15 zł |
| Łuck |
158 732,44 zł |
235 810,66 zł |
207 654,11 zł |
196 625,61 zł |
107 665,89 zł |
906 488,71 zł |
| Odessa |
17 242,51 zł |
7 600,00 zł |
14 645,59 zł |
17 882,19 zł |
1 950,74 zł |
59 321,03 zł |
| Winnica |
32 616,40 zł |
42 057,21 zł |
50 792,43 zł |
59 230,03 zł |
2 200,00 zł |
186 896,07 zł |
| Razem |
590 016,14 zł |
652 765,21 zł |
609 162,94 zł |
603 959,66 zł |
266 851,82 zł |
2 720 732,77 zł |
| wydatki na działania polonijne na Ukrainie w PLN |
||||||
| Placówka |
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
I pół. 2026 |
OGÓŁEM W PLN |
| Charków |
65 800,00 zł |
68 004,09 zł |
102 241,13 zł |
69 062,52 zł |
126,50 zł |
305 234,24 zł |
| Kijów |
94 296,34 zł |
109 814,49 zł |
143 811,37 zł |
176 138,70 zł |
52 637,33 zł |
576 698,23 zł |
| Lwów |
605 785,82 zł |
575 417,80 zł |
599 887,91 zł |
462 878,60 zł |
59 622,20 zł |
2 303 592,33 zł |
| Łuck |
232 987,74 zł |
286 835,12 zł |
140 862,05 zł |
135 204,19 zł |
13 794,00 zł |
809 683,10 zł |
| Odessa |
13 160,00 zł |
39 128,89 zł |
28 844,76 zł |
34 548,14 zł |
12 921,17 zł |
128 602,96 zł |
| Winnica |
35 301,70 zł |
22 005,56 zł |
5 232,00 zł |
24 360,11 zł |
13 200,00 zł |
100 099,37 zł |
| Razem |
1 047 331,60 zł |
1 101 205,95 zł |
1 020 879,22 zł |
902 192,26 zł |
152 301,20 zł |
4 223 910,23 zł |
Departament Konsularny MSZ informuje, iż Konsulowie wszystkich urzędów konsularnych na terenie Ukrainy rozdysponowali w minionych latach niżej wskazane kwoty w ramach funduszu „Opieka i pomoc dla Polonii i Polaków za Granicą” z przeznaczeniem na zapomogi dla obywateli polskich oraz obywateli ukraińskich polskiego pochodzenia. Zapomogi udzielane są na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych osobom znajdującym się w niedostatku.
Konsulowie w placówkach RP w Ukrainie nie wydatkowali żadnych środków na repatriację w latach 2022-2026.
Z wyrazami szacunku
z up. Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu
Dokument udostępniono w Sejmie wyłącznie jako załącznik. Nie ma wersji tekstowej w API.
Dokument udostępniono w Sejmie wyłącznie jako załącznik. Nie ma wersji tekstowej w API.
Dokument udostępniono w Sejmie wyłącznie jako załącznik. Nie ma wersji tekstowej w API.
w sprawie porównania wydatków publicznych Rzeczypospolitej Polskiej na pomoc dla Polaków mieszkających na Ukrainie z wydatkami na wsparcie Ukrainy i jej obywateli w latach 2022-2026 oraz braku pełnej transparentności tych wydatków
Odpowiadający: minister edukacji Barbara Nowacka
Warszawa, 28-07-2026
Szanowny Panie Pośle,
w odpowiedzi na skierowane pytania proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień będących we właściwości Ministra Edukacji.
Zapewnienie suwerenności i bezpieczeństwa Ukrainy jest warunkiem koniecznym do utrzymania pokoju w regionie. W odpowiedzi na kryzys wywołany agresją zbrojną Federacji Rosyjskiej przeciwko Ukrainie polskie społeczeństwo wykazało się bezprecedensowym zaangażowaniem w niesienie pomocy osobom uciekającym przed wojną. W działania pomocowe włączyły się instytucje publiczne, jednostki samorządu terytorialnego, organizacje pozarządowe, przedsiębiorcy oraz liczni wolontariusze i obywatele, zapewniając uchodźcom schronienie, pomoc materialną, opiekę zdrowotną, wsparcie psychologiczne oraz dostęp do usług publicznych. Szczególnie istotnym i wymagającym kierunkiem tych działań okazał się obszar edukacji. Zapewnienie dzieciom i młodzieży z Ukrainy nieprzerwanego dostępu do edukacji ma fundamentalne znaczenie zarówno z perspektywy realizacji prawa do nauki, jak i procesu integracji społecznej.
Ad 1)
W celu wsparcia jednostek samorządu terytorialnego w realizacji dodatkowych zadań oświatowych związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką nad dziećmi i uczniami będącymi obywatelami Ukrainy, w ustawie o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, przewidziano możliwość wsparcia finansowego dla jednostek samorządu terytorialnego ze środków rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej lub z Funduszu Pomocy.
Dysponentem środków Funduszu Pomocy w zakresie środków na dodatkowe zadania oświatowe w ramach pomocy uczniom/dzieciom ukraińskim był minister właściwy do spraw finansów publicznych. Minister Edukacji dokonywał jedynie comiesięcznych naliczeń.
Środki z Funduszu Pomocy z tytułu wsparcia JST w realizacji dodatkowych zadań oświatowych związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką nad dziećmi i uczniami będącymi obywatelami Ukrainy, oprócz zadań objętych subwencjonowaniem, obejmowały także dowożenie uczniów oraz wychowanie przedszkolne dzieci w wieku 2,5 -5 lat.
Środki z Funduszu były przeznaczane m. in. na wsparcie realizacji dodatkowych zadań oświatowych związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką nad dziećmi i uczniami będącymi obywatelami Ukrainy i były przekazywane do jednostek samorządu terytorialnego w miesięcznych transzach.
Łączna wysokość środków finansowych naliczonych na podst. danych za okres od 24 lutego 2022 r. do końca grudnia 2025 r., na realizację zadań oświatowych realizowanych przez JST wyniosła 10,2 mld zł.
W latach 2022-2026 dla uczniów z Ukrainy realizowano, na podstawie art. 53 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa[1], pomoc materialną o charakterze socjalnym[2] w formie stypendium szkolnego (maksymalnie 248 zł miesięcznie dla ucznia) i zasiłku szkolnego (maksymalnie 620 zł jednorazowego wsparcia na ucznia, w którego rodzinie nastąpiło zdarzenie pogarszające znacznie sytuację materialną).
MEN realizuje Program rządowy wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży „Przyjazna szkoła” w latach 2025–2027. Program jest skierowany do szkół, które identyfikują potrzeby związane z dodatkowym wsparciem nauczycieli i całych społeczności szkolnych w związku z wprowadzeniem obowiązku szkolnego i obowiązku nauki w polskim systemie oświaty dzieci i młodzieży z Ukrainy, w tym dzieci i młodzieży pochodzenia romskiego, przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Program rządowy jest skierowany nie tylko dla dzieci i młodzieży z Ukrainy.
Program jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027, działanie 04.17 „Szkoła dla wszystkich”.
Wysokość środków finansowych przeznaczonych na realizację działań określonych w Programie wynosi 499 904,00 tys. zł.
W 2022, 2024 oraz 2026 r. koszty zakupu podręczników, materiałów edukacyjnych i materiałów ćwiczeniowych dla uczniów z Ukrainy zostały pokryte z dotacji celowej na wyposażenie szkół w podręczniki, materiały edukacyjne i materiały ćwiczeniowe (rezerwa nr 26). W związku z tym, że spośród wszystkich uczniów szkół podstawowych nie wyodrębniono uczniów z Ukrainy nie jest możliwe oszacowanie wysokości środków przeznaczonych dla tej grupy uczniów.
Koszty zakupu podręczników, materiałów edukacyjnych i materiałów ćwiczeniowych dla uczniów uchodźców z Ukrainy uczących się w szkołach podstawowych zagwarantowane zostały w Funduszu Pomocy w 2023 oraz 2025 r. Środki te, na wniosek, otrzymały szkoły podstawowe z terenu całego kraju.
W 2023 roku wysokość środków wydatkowanych z Funduszu Pomocy (którego dysponentem jest minister właściwy ds. finansów publicznych) na podręczniki, materiały edukacyjne i materiały ćwiczeniowe dla uczniów uchodźców z Ukrainy wyniosła 16 404 755,85 zł.
W 2025 r. wysokość środków wydatkowanych z Funduszu Pomocy na ten cel wyniosła 17 539 769,00 zł.
Ad 2)
Wsparcie JST
Wysokość środków finansowych przekazanych z Funduszu Pomocy w roku budżetowym:
Stypendia szkolne i zasiłki szkolne
Szczegółowe dane nt. liczby uczniów i wydatkowanych kwot na stypendia szkolne i zasiłki szkolne:
| Lp. |
Stypendium szkolne |
Zasiłek szkolny |
||
| Wartość wypłaconych środków (w tys. zł) |
Liczba uczniów |
Wartość wypłaconych środków (w tys. zł) |
Liczba uczniów |
|
| 2022 |
Wartość wypłaconych środków na stypendia i zasiłki w 2022 r. |
6 784 (od marca do sierpnia) |
Wartość wypłaconych środków na stypendia i zasiłki w 2022 r. |
3 309 |
| 2023 |
7 798 tys. zł |
5 597 (od marca do sierpnia) |
43,2 tys. zł |
80 |
| 2024 |
5 258 tys. zł |
3 768 (od marca do sierpnia) |
26,2 tys. zł |
90 |
| 2025 |
3 798 tys. zł |
2 760 (od marca do czerwca) |
27,2 tys. zł |
54 |
Program rządowy wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży „Przyjazna szkoła” w latach 2025–2027
Program finansowany jest z projektu pn. „Wsparcie edukacji formalnej dzieci i młodzieży z Ukrainy w programie FERS”, realizowanego w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027 (FERS), działanie 04.17 „Szkoła dla wszystkich”.
Wysokość środków finansowych przeznaczonych na realizację działań określonych w Programie wynosi 499 903 491,80 zł (w tym: budżet środków europejskich - 412 513 516,80 zł; budżet państwa - 87 389 975,00 zł).
W dwóch pierwszych latach realizacji Programu środki rozdysponowane dla realizatorów wsparcie kształtują się na poziomie wg stanu na 31 maja 2026 r.:
| Rok |
Budżet środków europejskich |
Budżet Państwa |
| 2025 |
30 412 tys. zł |
5 850,00 tys. zł |
| 2026 |
170 025, 00 tys. zł |
36 036,00 tys. zł |
Powyższe kwoty mogą ulec zmianie w zależności od poziomu realizacji zobowiązań w 2026 roku. Jednocześnie mając na uwadze okresy sprawozdawcze, na ten moment Ministerstwo Edukacji Narodowej nie dysponuje szczegółowymi danymi dotyczącymi liczby osób korzystających ze wsparcia.
Ad 3)
Zgodnie z przepisami ustawy – Prawo oświatowe[3], Ministerstwo Edukacji Narodowej wraz z ORPEG, jednostką podległą koordynującą zadania związane z organizacją kształcenia dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą:
| Nauczanie dzieci i młodzieży języka polskiego, historii i kultury w języku polskim w Szkole Polskiej przy Ambasadzie RP w Kijowie |
|||||
| 2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
|
| Poniesione wydatki w latach 2022 - 2025 i planowane wydatki w roku 2026 (w zł) |
250 074,70 |
166 099,64 |
232 361,35 |
333 157,11 |
282 134,00 |
| Metodyczne i merytoryczne wspomaganie nauczycieli uczących języka polskiego |
|||||
| 2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
|
| Liczba zgłoszeń nauczycieli z Ukrainy biorących udział w różnych formach szkoleń |
674 |
946 |
1400 |
1165 |
354 |
| W przypadku ww. zadania ORPEG nie prowadzi wyodrębnionej ewidencji kosztów z podziałem na poszczególne kraje. |
|||||
| Wspomaganie nauczania języka polskiego, historii, geografii, kultury polskiej i innych przedmiotów nauczanych w języku polskim wśród Polonii i Polaków za granicą |
|||||
| 2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
|
| Liczba nauczycieli skierowanych do pracy dydaktycznej na Ukrainie |
53 |
45 |
44 |
41 |
39 |
| W przypadku ww. zadania ORPEG nie prowadzi wyodrębnionej ewidencji kosztów z podziałem na poszczególne kraje. |
|||||
| Zakup i wysyłka podręczników, pomocy dydaktycznych i książek na wnioski organizacji społecznych zarejestrowanych za granicą lub innych podmiotów organizujących za granicą nauczanie języka polskiego lub innych przedmiotów nauczanych w języku polskim, a także nauczycieli pracujących wśród Polonii i Polaków zamieszkałych za granicą oraz dzieci pracowników migrujących |
|||||
| 2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
|
| Liczba przekazanych podręczników, pomocy dydaktycznych i książek na wnioski organizacji z Ukrainy w latach 2022 -2025 i planowanych w roku 2026 |
1313 |
50 |
2197 |
2072 |
1083 |
W przypadku ww. zadania ORPEG nie prowadzi wyodrębnionej ewidencji kosztów z podziałem na poszczególne kraje.
IRJP został powołany na mocy ustawy z dnia 7 października 2022 r. o Instytucie Rozwoju Języka Polskiego im. świętego Maksymiliana Marii Kolbego. Celem działalności Instytutu jest wspieranie rozwoju języka polskiego za granicą.
Tabela: Łączne kwoty dofinansowania Polonii i Polaków na Ukrainie 2023-2026 (IRJP rozpoczął działalność w grudniu 2022 r.):
| Rok |
Łączna kwota dofinansowania |
| 2023 |
9 015 682,75 zł |
| 2024 |
8 205 591,25 zł |
| 2025 |
5 757 737,28 zł |
| 2026 |
3 265 894,80 zł |
Ad 4)
Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą realizuje zadanie zlecone przez Ministra Edukacji pn. Organizacja kursów dla repatriantów i członków ich rodzin, przeprowadzanych zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 maja 2018 r. w sprawie rodzajów kursów języka polskiego i adaptacyjnych dla repatrianta i kandydata na repatrianta oraz sposobu ich organizacji (Dz. U. poz.1100).
W kursach mogą uczestniczyć repatrianci i członkowie ich rodzin, którzy nie korzystali dotychczas z takiej formy pomocy. Repatrianci pochodzą z różnych terenów m.in. z Kazachstanu, Rosji, Białorusi, Gruzji i Ukrainy. ORPEG nie prowadzi wyodrębnionej ewidencji kosztów z podziałem na poszczególne kraje.
| 2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
|
| Kwota wydatków poniesiona na realizację całego zadania (w zł) |
671 109,50 |
1 062 690,09 |
891 069,13 |
874 871,32 |
1 196 010,00 |
Ad 6)
Przeprowadzona przez Najwyższa Izbę Kontroli w roku 2025 kontrola pn. „Realizacja prawa do nauki dla dzieci ukraińskich w polskich szkołach” nie wykazała nieprawidłowości w zakresie finansowania dodatkowych zadań oświatowych związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką nad dziećmi i uczniami będącymi obywatelami Ukrainy.
Ad 9)
Ministerstwo Edukacji Narodowej wraz z Ośrodkiem Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą i Instytutem Rozwoju Języka Polskiego im. św. Maksymiliana Marii Kolbego będą kontynuować swoją misję w zakresie wsparcia edukacji w języku polskim Polaków zamieszkałych na Ukrainie.
Z wyrazami szacunku
Barbara Nowacka
Minister Edukacji
[1] Wsparcie w ramach Funduszu Pomocy na ww. formy pomocy zostało wygaszone z dniem 5 marca 2026 r. na podstawie art. 17 pkt 38 ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 203).
[2] O której mowa w art. 90c ust. 2 pkt 1-2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. – o systemie oświaty (Dz. U. z 2025 r. poz. 881 z późn. zm.).
[3] Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2026 r., poz.820, z późn. zm.)
Dokument udostępniono w Sejmie wyłącznie jako załącznik. Nie ma wersji tekstowej w API.
Dokument udostępniono w Sejmie wyłącznie jako załącznik. Nie ma wersji tekstowej w API.
Dokument udostępniono w Sejmie wyłącznie jako załącznik. Nie ma wersji tekstowej w API.
Treść dokumentu jest chwilowo niedostępna w API Sejmu.
Dokument udostępniono w Sejmie wyłącznie jako załącznik. Nie ma wersji tekstowej w API.
Dokument udostępniono w Sejmie wyłącznie jako załącznik. Nie ma wersji tekstowej w API.
Dokument udostępniono w Sejmie wyłącznie jako załącznik. Nie ma wersji tekstowej w API.
Dokument udostępniono w Sejmie wyłącznie jako załącznik. Nie ma wersji tekstowej w API.
Dokument udostępniono w Sejmie wyłącznie jako załącznik. Nie ma wersji tekstowej w API.
Treść dokumentu jest chwilowo niedostępna w API Sejmu.
Treść dokumentu jest chwilowo niedostępna w API Sejmu.
Treść dokumentu jest chwilowo niedostępna w API Sejmu.
Treść dokumentu jest chwilowo niedostępna w API Sejmu.
Treść dokumentu jest chwilowo niedostępna w API Sejmu.
Treść dokumentu jest chwilowo niedostępna w API Sejmu.
Treść dokumentu jest chwilowo niedostępna w API Sejmu.