KANCELARIA SEJMU · X KADENCJA · INTERPELACJA NR 18055

Interpelacja w sprawie porównania wydatków publicznych Rzeczypospolitej Polskiej na pomoc dla Polaków mieszkających na Ukrainie z wydatkami na wsparcie Ukrainy i jej obywateli w latach 2022-2026 oraz braku pełnej transparentności tych wydatków

Wysłano: Odpowiedź udzielona

Treść interpelacji

Interpelacja nr 18055

do ministra aktywów państwowych

w sprawie porównania wydatków publicznych Rzeczypospolitej Polskiej na pomoc dla Polaków mieszkających na Ukrainie z wydatkami na wsparcie Ukrainy i jej obywateli w latach 2022-2026 oraz braku pełnej transparentności tych wydatków

Zgłaszający: Roman Fritz

Data wpływu: 25-06-2026

Szanowny Panie Premierze,

zgodnie z oficjalnym raportem „Polska Pomoc Ukrainie 2022-2023” zaprezentowanym przez Radę ds. Współpracy z Ukrainą w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w październiku 2025 r. w latach 2022–2023 polski rząd poniósł wydatki w wysokości 106 mld zł (ok. 25 mld euro, czyli 3,83% PKB) na pomoc Ukrainie oraz obywatelom Ukrainy przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z tej kwoty ok. 90 mld zł stanowiła pomoc humanitarna i gospodarcza (w tym świadczenia rodzinne i opiekuńcze typu 800+, „Dobry start”, zakwaterowanie zbiorowe i indywidualne, opieka zdrowotna szacowana na kilka miliardów złotych, edukacja dzieci ukraińskich – sama tylko kwota na zadania oświatowe samorządów to ponad 4,4 mld zł z Funduszu Pomocy, transport, środki higieniczne itp.). Pomoc militarna szacowana jest dodatkowo na ok. 15 mld zł (czołgi, haubice, amunicja, samoloty MiG-29 itp.).

W kolejnych latach wydatki kontynuowano: w 2026 r. w samym Funduszu Pomocy zaplanowano 1,08 mld zł wyłącznie na świadczenia dla obywateli Ukrainy i ich integrację (świadczenia rodzinne, opiekuńcze, leczenie, zakwaterowanie, edukację). Łączne koszty utrzymania uchodźców (w tym zakwaterowanie, opieka zdrowotna ok. 4,3–7,4 mld zł do 2024/2025, edukacja, transport) według różnych szacunków NIK, KPRM i analityków przekraczają już 120–170 mld zł kumulatywnie.

W tym samym okresie wsparcie skierowane bezpośrednio do Polaków mieszkających na Ukrainie oraz repatriantów jest nieporównywalnie mniejsze. Programy realizowane przez Fundację „Pomoc Polakom na Wschodzie” im. Jana Olszewskiego, Senat RP, MSZ oraz programy repatriacyjne (zapomogi, dofinansowanie, edukacja polonijna, ochrona prawna) to kwoty rzędu dziesiątków milionów złotych rocznie na całą Polonię wschodnią (nie tylko Ukrainę), a nie setek miliardów. Repatriacja z Ukrainy (w tym pomoc doraźna dla zagrożonych Polaków) nigdy nie osiągnęła skali porównywalnej z pomocą dla uchodźców ukraińskich.

Brak jest publicznie dostępnego, szczegółowego, audytowanego bilansu, który precyzyjnie porównywałby obie kategorie wydatków rok do roku, z podziałem na beneficjentów, kategorie (militarna, socjalna, infrastrukturalna, repatriacyjna) oraz źródła finansowania (budżet państwa, Fundusz Pomocy, środki UE, rezerwy).

Sprawa ma fundamentalne znaczenie dla zasad konstytucyjnych (art. 5, art. 74 Konstytucji RP – ochrona interesów obywateli polskich i Polonii), transparentności finansów publicznych oraz priorytetów polityki państwa. W warunkach rosnącego długu publicznego, deficytu budżetowego, presji inflacyjnej i wyzwań demograficznych Polski podatnicy mają prawo wiedzieć, jakie dokładnie kwoty przeznaczono na wsparcie własnych rodaków (często dyskryminowanych i zagrożonych na Ukrainie) w porównaniu z pomocą dla obcego państwa i jego obywateli. Brak pełnego rozliczenia budzi uzasadnione wątpliwości co do racjonalności, efektywności i równowagi wydatków. Jest to też kwestia bezpieczeństwa narodowego – wspieranie Polonii na Wschodzie ma wymiar strategiczny (repatriacja, demografia, wpływy kulturowe), podczas gdy pomoc zagraniczna, choć ważna, nie może odbywać się kosztem zaniedbywania własnych obywateli.

Uprzejmie proszę o odpowiedzi na następujące pytania:

  1. Jaka jest dokładna, skumulowana kwota wszystkich wydatków publicznych (budżet centralny, Fundusz Pomocy w BGK, rezerwy, środki pozabudżetowe, współfinansowanie UE) poniesionych w latach 2022–2026 (do dnia udzielenia odpowiedzi) na:
  2. a) pomoc militarną dla Ukrainy,
    b) pomoc humanitarną i gospodarczą bezpośrednio dla Ukrainy,
    c) świadczenia socjalne, zakwaterowanie, opiekę zdrowotną, edukację i inne formy wsparcia dla obywateli Ukrainy przebywających w Polsce?

  3. Proszę o przedstawienie powyższych kwot w podziale na poszczególne lata (2022, 2023, 2024, 2025 i 2026) oraz wskazanie, jaką część tych środków stanowiły transfery bezpośrednie na Ukrainę, a jaką wydatki na terytorium RP na rzecz uchodźców.
  4. Jaka jest dokładna kwota wydatków w latach 2022–2026 na programy wsparcia Polaków mieszkających na Ukrainie (w tym: ochrona prawna, edukacja w języku polskim, pomoc materialna, działania polonijne realizowane przez MSZ, Senat, Fundację „Pomoc Polakom na Wschodzie”, KPRM i inne podmioty)?
  5. Jaka jest kwota wydatków na program repatriacji z Ukrainy (w tym zapomogi, dofinansowanie do mieszkań, transport, integracja) w latach 2022–2026 oraz ile osób skorzystało z tych programów?
  6. Czy rząd dysponuje pełnym, audytowanym porównaniem (w formie tabeli lub bilansu) wydatków na wsparcie jednego Polaka na Ukrainie/repatrianta versus jednego obywatela Ukrainy w Polsce lub wsparcie dla Ukrainy jako państwa? Jeśli tak, to proszę o przekazanie go; jeśli nie, to dlaczego nie sporządzono takiego zestawienia?
  7. Czy Najwyższa Izba Kontroli lub inne organy przeprowadziły pełny audyt efektywności i celowości wydatków na pomoc Ukrainie/uchodźcom oraz na Polonię/repatriację? Jakie wnioski wyciągnięto i jakie zalecenia wdrożono?
  8. Jakie mechanizmy kontroli i raportowania istnieją, aby podatnicy mogli na bieżąco weryfikować, ile dokładnie z ich podatków trafia na poszczególne kategorie (np. 800+ dla Ukraińców, broń dla Ukrainy, pomoc dla polskich szkół na Ukrainie)?
  9. Czy rząd planuje w najbliższym czasie opublikować kompleksowy, publiczny raport porównawczy za cały okres 2022–2026, zawierający precyzyjne liczby beneficjentów, średni koszt na jednego beneficjenta w obu kategoriach oraz ocenę wpływu tych wydatków na finanse publiczne Polski?
  10. Jakie działania podejmuje rząd, aby w przyszłości priorytetowo traktować wsparcie dla zagrożonej Polonii na Ukrainie (w tym masową repatriację i ochronę prawną) w stosunku do dalszego, nieograniczonego wsparcia dla Ukrainy i jej obywateli?
  11. Czy rozważane jest wprowadzenie mechanizmu corocznego limitu lub weryfikacji wydatków na pomoc zagraniczną w relacji do wsparcia własnych obywateli i Polonii (np. parytet lub minimalny procent budżetu na programy repatriacyjne)?

Uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi w ustawowym terminie, w formie tabelarycznej tam, gdzie to możliwe, wraz z załącznikami źródłowymi (wyciągi z raportów, uchwał, sprawozdań).

Z poważaniem

Roman Fritz
Poseł na Sejm RP

Odpowiedzi i korespondencja

Odpowiedź nr 1

Sekretarz stanu Eliza Zeidler

Dokument udostępniono w Sejmie wyłącznie jako załącznik. Nie ma wersji tekstowej w API.

Załączniki w bazie Sejmu: i18055-o1.pdf

Odpowiedź nr 2

Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk

Dokument udostępniono w Sejmie wyłącznie jako załącznik. Nie ma wersji tekstowej w API.

Załączniki w bazie Sejmu: i18055-o2.pdf

Odpowiedź nr 3

Podsekretarz stanu Michał Baranowski

Dokument udostępniono w Sejmie wyłącznie jako załącznik. Nie ma wersji tekstowej w API.

Załączniki w bazie Sejmu: i18055-o3.pdf

Odpowiedź nr 4

Sekretarz stanu Władysław Teofil Bartoszewski

Odpowiedź na interpelację nr 18055

w sprawie porównania wydatków publicznych Rzeczypospolitej Polskiej na pomoc dla Polaków mieszkających na Ukrainie z wydatkami na wsparcie Ukrainy i jej obywateli w latach 2022-2026 oraz braku pełnej transparentności tych wydatków

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski

Warszawa, 23-07-2026

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację nr 18055 posła Romana Fritza w sprawie porównania wydatków publicznych Rzeczypospolitej Polskiej na pomoc dla Polaków mieszkających na Ukrainie z wydatkami na wsparcie Ukrainy i jej obywateli w latach 2022-2026 oraz braku pełnej transparentności tych wydatków przedstawiam następujące informacje.

Dotacje MSZ na polonijne projekty infrastrukturalne na Ukrainie w latach 2022–2026

MSZ corocznie przeprowadza konkurs „Infrastruktura Polonijna”, w którym wybiera do dofinansowania projekty, mające na celu wsparcie środowisk polonijnych i polskich za granicą w zakresie remontu infrastruktury polonijnej w miejscach, w których prowadzona jest aktywna działalność w zakresie nauczania języka polskiego, promowania polskiej historii i kultury, pielęgnowania polskich tradycji, integracji lokalnego środowiska polonijnego. Za pośrednictwem tego funduszu od 2022 r. wsparcie uzyskało 11 obiektów na Ukrainie, na łączną kwotę dofinansowania ponad 7 mln zł. Środki przekazywane są za pośrednictwem operatora, działającego na terytorium Polski, natomiast beneficjentami są środowiska polonijne i polskie na Ukrainie, tj.

  1. Liceum nr 10 im. Św. Marii Magdaleny we Lwowie,
  2. Stowarzyszenie Kulturalno-Oświatowe w Tarnopolu,
  3. Dom Polski w Barze,
  4. Dom Polski w Żytomierzu,
  5. Federacja Organizacji Polskich na Ukrainie,
  6. Fundacja "Dajmy Nadzieję" we Lwowie,
  7. Radio Lwów oraz Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych we Lwowie,
  8. "Caritas-Spes" Archidiecezji Lwowskiej Kościoła Rzymskokatolickiego,
  9. Drohobycki Oddział Zjednoczenia Nauczycieli Polskich na Ukrainie,
  10. Centrum Kultury Polskiej i Dialogu Europejskiego w Iwano-Frankiwsku,

11. Dom Polski w Pance.

Zestawienie dofinansowanych projektów:

Lp

Rok

Tytuł zadania

Operator

Beneficjent

Dotacja (PLN)

1

2022

Remont dachu Liceum nr 10 im. Św. Marii Magdaleny we Lwowie

Fundacja Wolność i Demokracja

Liceum nr 10 im. Św. Marii Magdaleny we Lwowie

499 750

2

2022

Zakup i remont lokalu użytkowego na potrzeby Stowarzyszenia Kulturalno-Oświatowego w Tarnopolu

Fundacja "Pomoc Polakom na Wschodzie"

Stowarzyszenia Kulturalno-Oświatowego w Tarnopolu

225 000

3

2022

Remont Domu Polskiego w Barze

Stowarzyszenie "Wspólnota Polska"

Dom Polski w Barze

60 000

4

2022

Zakup gruntu, na którym zbudowano Dom Polski w Żytomierzu

Stowarzyszenie "Wspólnota Polska"

Dom Polski w Żytomierzu

60 000

5

2022

Budowa Domu Polskiego we Lwowie etap VIII – utrzymanie i zabezpieczenie placu budowy

Stowarzyszenie "Wspólnota Polska"

Federacja Organizacji Polskich na Ukrainie

500 000

6

2023

Zakup działki, na którym zbudowany jest Dom Polski w Żytomierzu

Stowarzyszenie "Wspólnota Polska"

Dom Polski w Żytomierzu

62 000

7

2023

Budowa Domu Polskiego we Lwowie - utrzymanie i zabezpieczenie placu budowy

Stowarzyszenie "Wspólnota Polska"

Federacja Organizacji Polskich na Ukrainie

370 000

8

2023

Remont pomieszczeń Ośrodka Rehabilitacji i Rekreacji Fundacji „Dajmy Nadzieję” we Lwowie

Fundacja "Pomoc Polakom na Wschodzie"

Fundacja "Dajmy Nadzieję" z siedzibą we Lwowie

230 000

9

2023

Remont siedzib Radia Lwów oraz Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych we Lwowie

Fundacja "Pomoc Polakom na Wschodzie"

Radio Lwów, Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych we Lwowie

110 000

10

2023

Utworzenie Ośrodka promocji kultury polskiej we Lwowie

Fundacja "Pomoc Polakom na Wschodzie"

"Caritas-Spes" Archidiecezji Lwowskiej Kościoła Rzymskokatolickiego

700 000

11

2024

Zakup działki pod budynkiem Drohobyckiego Oddziału Zjednoczenia Nauczycieli Polskich na Ukrainie

Fundacja Wolność i Demokracja

Drohobycki Oddział Zjednoczenia Nauczycieli Polskich na Ukrainie

240 000

12

2024

Budowa Domu Polskiego we Lwowie - utrzymanie i zabezpieczenie placu budowy

Stowarzyszenie "Wspólnota Polska"

Dom Polski we Lwowie

300 000

13

2024

Wykończenie pomieszczeń Ośrodka Rehabilitacji i Rekreacji Fundacji „Dajmy Nadzieję" we Lwowie – etap 2

Fundacja "Pomoc Polakom na Wschodzie"

Ośrodek Rehabilitacji i Rekreacji Fundacji „Dajmy Nadzieję" we Lwowie

368 000

14

2024

Utworzenie Ośrodka promocji kultury polskiej we Lwowie

Fundacja "Pomoc Polakom na Wschodzie"

CARITAS-SPES - Lwów Archidiecezja kościoła rzymsko katolickiego

750 000

15

2024

Remont siedzib Radia Lwów oraz Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych we Lwowie

Fundacja "Pomoc Polakom na Wschodzie"

Radio Lwów, Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych

1 250 000

16

2025

Modernizacja siedziby Centrum Kultury Polskiej i Dialogu Europejskiego w Iwano-Frankiwsku

Fundacja Wolność i Demokracja

Centrum Kultury Polskiej i Dialogu Europejskiego w Iwano-Frankiwsku

549 445

17

2025

Zakup działki pod budynkiem Drohobyckiego Oddziału Zjednoczenia Nauczycieli Polskich na Ukrainie – etap 2.

Fundacja Wolność i Demokracja

Drohobycki Oddział Zjednoczenia Nauczycieli Polskich na Ukrainie

226 361

18

2025

Remont elewacji Domu Polskiego w Pance

Fundacja "Pomoc Polakom na Wschodzie"

Dom Polski w Pance

210 000

19

2026

Remont pomieszczenia sanitarnego w Liceum nr 10 im. Marii Magdaleny we Lwowie

Fundacja Wolność i Demokracja

Liceum nr 10 im. Św. Marii Magdaleny we Lwowie

147 945

20

2026

Remont Domu Polskiego w Pance - etap 2

Fundacja Wolność i Demokracja

Dom Polski w Pance

183 060

lata 2022–2026

7 041 561

W ramach środków Wydziału Dotacji Departamentu Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą MSZ (istniejącego od 1 lipca 2024) oraz Departamentu Współpracy z Polonią i Polakami KPRM (do 1 lipca 2024) na wsparcie Polaków na Ukrainie w latach 2022 r. – 2026 r. przekazano z dotacji 33 569 353,58 zł

z zastrzeżeniem do podanych niżej danych z KPRM za lata 2022-2023. Są to dane dostępne w generatorze Witkac obowiązującym w KPRM z wyjątkiem umów zawartych i rozliczonych przez KPRM w trybie § 11 b ustawy o działalności pożytku publicznego Dz.U.2023 poz. 571, który reguluje procedurę pozakonkursowego zlecania zadań publicznych organizacjom pozarządowym przez Prezesa Rady Ministrów.

Na mocy ustawy 1 lipca 2024 MSZ przejął od KPRM sprawy polonijne będące w toku. Nie posiadamy dokumentacji spraw zakończonych w latach do 30 czerwca 2024.

KPRM 2022 r. Konkurs „Polonia i Polacy za Granicą 2022” w obszarach:

Obszar 1: Edukacja
Obszar 2: Budowanie dobrego wizerunku Polski przez organizacje polonijne
Obszar 3: Rozwijanie struktur organizacji polonijnych na świecie
Obszar 4: Media polonijne
Obszar 5: Wydarzenia polonijne
Obszar 6: Pomoc charytatywna
8 020 511,66 zł + regranting 137 477,48 zł.

Razem 8 157 989,14 zł.

KPRM 2023 r. Konkurs „Polonia i Polacy za Granicą 2023” w obszarach:

Obszar 1: Rozwijanie struktur organizacji polonijnych na świecie
Obszar 2: Media polonijne
Obszar 3: Wydarzenia polonijne
Obszar 4: Budowanie dobrego wizerunku Polski przez organizacje polonijne
Obszar 5: Wsparcie Polonii dla uzyskania odszkodowań wojennych przez Polskę
Obszar 6: Pomoc charytatywna
8 597 812,90 zł + umowy zawarte w 2022 r. (wieloletnie) 72 165,00 zł.

Razem 8 669 977,90 zł.

MSZ 2024 r.

Konkurs „Polonia i Polacy za Granicą 2024 wydarzenia i inicjatywy polonijne” w obszarach:

Obszar 1: Wydarzenia polonijne za granicą
Obszar 2: Wydarzenia polonijne w Polsce
Obszar 3: Budowanie dobrego wizerunku Polski przez organizacje polonijne
Obszar 4: Wsparcie Polonii dla uzyskania odszkodowań wojennych przez Polskę
Obszar 5: Akcje charytatywne
Konkurs Polonia i Polacy za Granicą 2024 – Media i Struktury
Konkurs Polonia i Polacy za Granicą 2024 – Regranting

Razem 14 129 055,74 zł

MSZ 2025 r. Razem: 1 991 150,80 zł

Konkurs „Wsparcie środowisk polonijnych w obszarze aktywizacji postaw obywatelskich”

Konkurs „Wzmocnienie struktur i mediów polonijnych 2025”

MSZ 2026 r. Razem: 621 180,00 zł

Konkurs „Polonia i Polacy za Granicą 2026”

Obszar I - wsparcie postaw obywatelskich w środowiskach polonijnych poprzez realizację programu szkoleniowego dla liderów polonijnych;
Obszar II - wsparcie realizacji polityki MSZ wobec młodej Polonii poprzez organizację wizyt studyjnych.

Poniższa tabela przedstawia zestawienie kosztów ze wskazaniem kwot wydatków w poszczególnych latach 2022-2026 przeznaczonych na wsparcie Polaków mieszkających na Ukrainie przez polskie placówki akredytowane na Ukrainie w ramach realizowanych przez nie przedsięwzięć polonijnych. Ostatni arkusz zawiera podsumowanie wszystkich danych ze wskazaniem ogólnych kwot w poszczególnych latach w tym kwot przeznaczonych na edukację w języku polskim oraz działania polonijne.

ogólna wysokość wydatków w ramach wsparcia Polaków mieszkających na Ukrainie w EURO

Placówka

2022

2023

2024

2025

I pół. 2026

OGÓŁEM W EUR

Charków

14 000,00 EUR

16 007,59 EUR

23 449,80 EUR

19 404,22 EUR

28,75 EUR

72 890,36 EUR

Kijów

26 348,22 EUR

33 647,74 EUR

47 859,39 EUR

56 817,73 EUR

22 416,10 EUR

187 089,18 EUR

Lwów

203 759,64 EUR

185 820,61 EUR

199 794,30 EUR

170 405,52 EUR

38 332,70 EUR

798 112,77 EUR

Łuck

83 344,72 EUR

110 030,69 EUR

79 934,90 EUR

78 819,43 EUR

27 604,52 EUR

379 734,26 EUR

Odessa

6 468,62 EUR

9 837,66 EUR

9 974,85 EUR

12 453,76 EUR

3 379,98 EUR

42 114,87 EUR

Winnica

14 450,66 EUR

13 486,90 EUR

12 849,64 EUR

19 855,14 EUR

3 500,00 EUR

64 142,34 EUR

Razem

348 371,86 EUR

368 831,19 EUR

373 862,88 EUR

357 755,80 EUR

95 262,05 EUR

1 544 083,78 EUR

ogólna wysokość wydatków w ramach wsparcia Polaków mieszkających na Ukrainie w PLN poprzez polskie placówki

Placówka

2022

2023

2024

2025

I pół. 2026

OGÓŁEM W PLN

Charków

65 800,00 zł

76 036,05 zł

102 241,13 zł

81 691,77 zł

126,50 zł

325 895,45 zł

Kijów

123 836,63 zł

159 826,77 zł

208 666,94 zł

239 202,64 zł

98 630,84 zł

830 163,82 zł

Lwów

957 670,31 zł

882 647,90 zł

871 103,15 zł

717 407,24 zł

168 663,88 zł

3 597 492,48 zł

Łuck

391 720,18 zł

522 645,78 zł

348 516,16 zł

331 829,80 zł

121 459,89 zł

1 716 171,81 zł

Odessa

30 402,51 zł

46 728,89 zł

43 490,35 zł

52 430,33 zł

14 871,91 zł

187 923,99 zł

Winnica

67 918,10 zł

64 062,78 zł

56 024,43 zł

83 590,14 zł

15 400,00 zł

286 995,45 zł

Razem

1 637 347,73 zł

1 751 948,17 zł

1 630 042,16 zł

1 506 151,92 zł

419 153,02 zł

6 944 643,00 zł

wydatki na edukację w języku polskim w PLN

Placówka

2022

2023

2024

2025

I pół. 2026

OGÓŁEM W PLN

Charków

0,00 zł

8 031,96 zł

0,00 zł

12 629,24 zł

0,00 zł

20 661,20 zł

Kijów

29 540,30 zł

50 012,28 zł

64 855,57 zł

63 063,95 zł

45 993,51 zł

253 465,61 zł

Lwów

351 884,49 zł

307 230,10 zł

271 215,24 zł

254 528,64 zł

109 041,68 zł

1 293 900,15 zł

Łuck

158 732,44 zł

235 810,66 zł

207 654,11 zł

196 625,61 zł

107 665,89 zł

906 488,71 zł

Odessa

17 242,51 zł

7 600,00 zł

14 645,59 zł

17 882,19 zł

1 950,74 zł

59 321,03 zł

Winnica

32 616,40 zł

42 057,21 zł

50 792,43 zł

59 230,03 zł

2 200,00 zł

186 896,07 zł

Razem

590 016,14 zł

652 765,21 zł

609 162,94 zł

603 959,66 zł

266 851,82 zł

2 720 732,77 zł

wydatki na działania polonijne na Ukrainie w PLN

Placówka

2022

2023

2024

2025

I pół. 2026

OGÓŁEM W PLN

Charków

65 800,00 zł

68 004,09 zł

102 241,13 zł

69 062,52 zł

126,50 zł

305 234,24 zł

Kijów

94 296,34 zł

109 814,49 zł

143 811,37 zł

176 138,70 zł

52 637,33 zł

576 698,23 zł

Lwów

605 785,82 zł

575 417,80 zł

599 887,91 zł

462 878,60 zł

59 622,20 zł

2 303 592,33 zł

Łuck

232 987,74 zł

286 835,12 zł

140 862,05 zł

135 204,19 zł

13 794,00 zł

809 683,10 zł

Odessa

13 160,00 zł

39 128,89 zł

28 844,76 zł

34 548,14 zł

12 921,17 zł

128 602,96 zł

Winnica

35 301,70 zł

22 005,56 zł

5 232,00 zł

24 360,11 zł

13 200,00 zł

100 099,37 zł

Razem

1 047 331,60 zł

1 101 205,95 zł

1 020 879,22 zł

902 192,26 zł

152 301,20 zł

4 223 910,23 zł

Departament Konsularny MSZ informuje, iż Konsulowie wszystkich urzędów konsularnych na terenie Ukrainy rozdysponowali w minionych latach niżej wskazane kwoty w ramach funduszu „Opieka i pomoc dla Polonii i Polaków za Granicą” z przeznaczeniem na zapomogi dla obywateli polskich oraz obywateli ukraińskich polskiego pochodzenia. Zapomogi udzielane są na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych osobom znajdującym się w niedostatku.

  1. 2026 r. – 125 500 EUR (552 200 PLN)
  2. 2025 r. – 129 500 EUR (558 145 PLN)
  3. 2024 r. – 97 500 EUR (425 100 PLN)
  4. 2023 r. - 91 400 EUR (434 150 PLN)
  5. 2022 r. - 107 800 EUR (506 660 PLN)

Konsulowie w placówkach RP w Ukrainie nie wydatkowali żadnych środków na repatriację w latach 2022-2026.

Z wyrazami szacunku

z up. Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu

Odpowiedź nr 5

Minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz

Dokument udostępniono w Sejmie wyłącznie jako załącznik. Nie ma wersji tekstowej w API.

Załączniki w bazie Sejmu: i18055-o5.pdf

Odpowiedź nr 6

Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha

Dokument udostępniono w Sejmie wyłącznie jako załącznik. Nie ma wersji tekstowej w API.

Załączniki w bazie Sejmu: i18055-o6.pdf

Odpowiedź nr 7

Sekretarz stanu Arkadiusz Marchewka

Dokument udostępniono w Sejmie wyłącznie jako załącznik. Nie ma wersji tekstowej w API.

Załączniki w bazie Sejmu: i18055-o7.pdf

Odpowiedź nr 8

Minister Barbara Nowacka

Odpowiedź na interpelację nr 18055

w sprawie porównania wydatków publicznych Rzeczypospolitej Polskiej na pomoc dla Polaków mieszkających na Ukrainie z wydatkami na wsparcie Ukrainy i jej obywateli w latach 2022-2026 oraz braku pełnej transparentności tych wydatków

Odpowiadający: minister edukacji Barbara Nowacka

Warszawa, 28-07-2026

Szanowny Panie Pośle,

w odpowiedzi na skierowane pytania proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień będących we właściwości Ministra Edukacji.

Zapewnienie suwerenności i bezpieczeństwa Ukrainy jest warunkiem koniecznym do utrzymania pokoju w regionie. W odpowiedzi na kryzys wywołany agresją zbrojną Federacji Rosyjskiej przeciwko Ukrainie polskie społeczeństwo wykazało się bezprecedensowym zaangażowaniem w niesienie pomocy osobom uciekającym przed wojną. W działania pomocowe włączyły się instytucje publiczne, jednostki samorządu terytorialnego, organizacje pozarządowe, przedsiębiorcy oraz liczni wolontariusze i obywatele, zapewniając uchodźcom schronienie, pomoc materialną, opiekę zdrowotną, wsparcie psychologiczne oraz dostęp do usług publicznych. Szczególnie istotnym i wymagającym kierunkiem tych działań okazał się obszar edukacji. Zapewnienie dzieciom i młodzieży z Ukrainy nieprzerwanego dostępu do edukacji ma fundamentalne znaczenie zarówno z perspektywy realizacji prawa do nauki, jak i procesu integracji społecznej.

Ad 1)

  1. Wsparcie JST

W celu wsparcia jednostek samorządu terytorialnego w realizacji dodatkowych zadań oświatowych związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką nad dziećmi i uczniami będącymi obywatelami Ukrainy, w ustawie o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, przewidziano możliwość wsparcia finansowego dla jednostek samorządu terytorialnego ze środków rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej lub z Funduszu Pomocy.

Dysponentem środków Funduszu Pomocy w zakresie środków na dodatkowe zadania oświatowe w ramach pomocy uczniom/dzieciom ukraińskim był minister właściwy do spraw finansów publicznych. Minister Edukacji dokonywał jedynie comiesięcznych naliczeń.

Środki z Funduszu Pomocy z tytułu wsparcia JST w realizacji dodatkowych zadań oświatowych związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką nad dziećmi i uczniami będącymi obywatelami Ukrainy, oprócz zadań objętych subwencjonowaniem, obejmowały także dowożenie uczniów oraz wychowanie przedszkolne dzieci w wieku 2,5 -5 lat.

Środki z Funduszu były przeznaczane m. in. na wsparcie realizacji dodatkowych zadań oświatowych związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką nad dziećmi i uczniami będącymi obywatelami Ukrainy i były przekazywane do jednostek samorządu terytorialnego w miesięcznych transzach.

Łączna wysokość środków finansowych naliczonych na podst. danych za okres od 24 lutego 2022 r. do końca grudnia 2025 r., na realizację zadań oświatowych realizowanych przez JST wyniosła 10,2 mld zł.

  1. Stypendia szkolne i zasiłki szkolne

W latach 2022-2026 dla uczniów z Ukrainy realizowano, na podstawie art. 53 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa[1], pomoc materialną o charakterze socjalnym[2] w formie stypendium szkolnego (maksymalnie 248 zł miesięcznie dla ucznia) i zasiłku szkolnego (maksymalnie 620 zł jednorazowego wsparcia na ucznia, w którego rodzinie nastąpiło zdarzenie pogarszające znacznie sytuację materialną).

  1. Program rządowy wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży „Przyjazna szkoła” w latach 2025–2027

MEN realizuje Program rządowy wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży „Przyjazna szkoła” w latach 2025–2027. Program jest skierowany do szkół, które identyfikują potrzeby związane z dodatkowym wsparciem nauczycieli i całych społeczności szkolnych w związku z wprowadzeniem obowiązku szkolnego i obowiązku nauki w polskim systemie oświaty dzieci i młodzieży z Ukrainy, w tym dzieci i młodzieży pochodzenia romskiego, przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Program rządowy jest skierowany nie tylko dla dzieci i młodzieży z Ukrainy.

Program jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027, działanie 04.17 „Szkoła dla wszystkich”.

Wysokość środków finansowych przeznaczonych na realizację działań określonych w Programie wynosi 499 904,00 tys. zł.

  1. Zakup podręczników i materiałów dla uczniów z Ukrainy w polskich szkołach

W 2022, 2024 oraz 2026 r. koszty zakupu podręczników, materiałów edukacyjnych i materiałów ćwiczeniowych dla uczniów z Ukrainy zostały pokryte z dotacji celowej na wyposażenie szkół w podręczniki, materiały edukacyjne i materiały ćwiczeniowe (rezerwa nr 26). W związku z tym, że spośród wszystkich uczniów szkół podstawowych nie wyodrębniono uczniów z Ukrainy nie jest możliwe oszacowanie wysokości środków przeznaczonych dla tej grupy uczniów.

Koszty zakupu podręczników, materiałów edukacyjnych i materiałów ćwiczeniowych dla uczniów uchodźców z Ukrainy uczących się w szkołach podstawowych zagwarantowane zostały w Funduszu Pomocy w 2023 oraz 2025 r. Środki te, na wniosek, otrzymały szkoły podstawowe z terenu całego kraju.

W 2023 roku wysokość środków wydatkowanych z Funduszu Pomocy (którego dysponentem jest minister właściwy ds. finansów publicznych) na podręczniki, materiały edukacyjne i materiały ćwiczeniowe dla uczniów uchodźców z Ukrainy wyniosła 16 404 755,85 zł.

W 2025 r. wysokość środków wydatkowanych z Funduszu Pomocy na ten cel wyniosła 17 539 769,00 zł.

Ad 2)

Wsparcie JST

Wysokość środków finansowych przekazanych z Funduszu Pomocy w roku budżetowym:

  • 2022 – 1 591 573 873 zł,
  • 2023 – 2 625 586 446 zł,
  • 2024 – 2 640 681 432 zł,
  • 2025 – 3 323 952 758 zł.

Stypendia szkolne i zasiłki szkolne

Szczegółowe dane nt. liczby uczniów i wydatkowanych kwot na stypendia szkolne i zasiłki szkolne:

Lp.

Stypendium szkolne

Zasiłek szkolny

Wartość wypłaconych środków (w tys. zł)

Liczba uczniów

Wartość wypłaconych środków (w tys. zł)

Liczba uczniów

2022

Wartość wypłaconych środków na stypendia i zasiłki w 2022 r.
podana jest łącznie i wynosi 8 mln zł

6 784 (od marca do sierpnia)
7 742 (od września do grudnia)

Wartość wypłaconych środków na stypendia i zasiłki w 2022 r.
podana jest łącznie i wynosi 8 mln zł

3 309

2023

7 798 tys. zł

5 597 (od marca do sierpnia)
4 661(od września do grudnia)

43,2 tys. zł

80

2024

5 258 tys. zł

3 768 (od marca do sierpnia)
3 039 (od września do grudnia)

26,2 tys. zł

90

2025

3 798 tys. zł

2 760 (od marca do czerwca)
2 217 (od września do grudnia).

27,2 tys. zł

54

Program rządowy wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży „Przyjazna szkoła” w latach 2025–2027

Program finansowany jest z projektu pn. „Wsparcie edukacji formalnej dzieci i młodzieży z Ukrainy w programie FERS”, realizowanego w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027 (FERS), działanie 04.17 „Szkoła dla wszystkich”.

Wysokość środków finansowych przeznaczonych na realizację działań określonych w Programie wynosi 499 903 491,80 zł (w tym: budżet środków europejskich - 412 513 516,80 zł; budżet państwa - 87 389 975,00 zł).

W dwóch pierwszych latach realizacji Programu środki rozdysponowane dla realizatorów wsparcie kształtują się na poziomie wg stanu na 31 maja 2026 r.:

Rok

Budżet środków europejskich

Budżet Państwa

2025

30 412 tys. zł

5 850,00 tys. zł

2026

170 025, 00 tys. zł

36 036,00 tys. zł

Powyższe kwoty mogą ulec zmianie w zależności od poziomu realizacji zobowiązań w 2026 roku. Jednocześnie mając na uwadze okresy sprawozdawcze, na ten moment Ministerstwo Edukacji Narodowej nie dysponuje szczegółowymi danymi dotyczącymi liczby osób korzystających ze wsparcia.

Ad 3)

  1. Działania realizowane przez Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą (ORPEG)

Zgodnie z przepisami ustawy – Prawo oświatowe[3], Ministerstwo Edukacji Narodowej wraz z ORPEG, jednostką podległą koordynującą zadania związane z organizacją kształcenia dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą:

  1. prowadzi w Polsce szkoły kształcące na odległość (KNO) oraz szkoły i szkoły polskie przy przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych oraz przedstawicielstwach wojskowych RP za granicą;
  2. wspomaga nauczanie języka polskiego i w języku polskim prowadzone w szkołach w systemach oświaty krajów zamieszkania Polonii i Polaków oraz szkołach organizacji Polaków za granicą poprzez:
    1. przekazywanie szkołom niezbędnych podręczników i pomocy dydaktycznych,
    2. organizowanie w kraju i za granicą doskonalenia zawodowego nauczycieli uczących języka polskiego, historii, geografii, kultury polskiej oraz innych przedmiotów nauczanych w języku polskim,
    3. kierowanie nauczycieli do pracy dydaktycznej wśród Polonii i Polaków za granicą.

Nauczanie dzieci i młodzieży języka polskiego, historii i kultury w języku polskim w Szkole Polskiej przy Ambasadzie RP w Kijowie

2022

2023

2024

2025

2026

Poniesione wydatki w latach 2022 - 2025 i planowane wydatki w roku 2026 (w zł)

250 074,70

166 099,64

232 361,35

333 157,11

282 134,00

Metodyczne i merytoryczne wspomaganie nauczycieli uczących języka polskiego

2022

2023

2024

2025

2026

Liczba zgłoszeń nauczycieli z Ukrainy biorących udział w różnych formach szkoleń

674

946

1400

1165

354

W przypadku ww. zadania ORPEG nie prowadzi wyodrębnionej ewidencji kosztów z podziałem na poszczególne kraje.

Wspomaganie nauczania języka polskiego, historii, geografii, kultury polskiej i innych przedmiotów nauczanych w języku polskim wśród Polonii i Polaków za granicą

2022

2023

2024

2025

2026

Liczba nauczycieli skierowanych do pracy dydaktycznej na Ukrainie

53

45

44

41

39

W przypadku ww. zadania ORPEG nie prowadzi wyodrębnionej ewidencji kosztów z podziałem na poszczególne kraje.

Zakup i wysyłka podręczników, pomocy dydaktycznych i książek na wnioski organizacji społecznych zarejestrowanych za granicą lub innych podmiotów organizujących za granicą nauczanie języka polskiego lub innych przedmiotów nauczanych w języku polskim, a także nauczycieli pracujących wśród Polonii i Polaków zamieszkałych za granicą oraz dzieci pracowników migrujących

2022

2023

2024

2025

2026

Liczba przekazanych podręczników, pomocy dydaktycznych i książek na wnioski organizacji z Ukrainy w latach 2022 -2025 i planowanych w roku 2026

1313

50

2197

2072

1083

W przypadku ww. zadania ORPEG nie prowadzi wyodrębnionej ewidencji kosztów z podziałem na poszczególne kraje.

  1. Działania realizowane przez Instytut Rozwoju Języka Polskiego im. św. Maksymiliana Marii Kolbego (IRJP)

IRJP został powołany na mocy ustawy z dnia 7 października 2022 r. o Instytucie Rozwoju Języka Polskiego im. świętego Maksymiliana Marii Kolbego. Celem działalności Instytutu jest wspieranie rozwoju języka polskiego za granicą.

Tabela: Łączne kwoty dofinansowania Polonii i Polaków na Ukrainie 2023-2026 (IRJP rozpoczął działalność w grudniu 2022 r.):

Rok

Łączna kwota dofinansowania

2023

9 015 682,75 zł

2024

8 205 591,25 zł

2025

5 757 737,28 zł

2026

3 265 894,80 zł

Ad 4)

Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą realizuje zadanie zlecone przez Ministra Edukacji pn. Organizacja kursów dla repatriantów i członków ich rodzin, przeprowadzanych zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 maja 2018 r. w sprawie rodzajów kursów języka polskiego i adaptacyjnych dla repatrianta i kandydata na repatrianta oraz sposobu ich organizacji (Dz. U. poz.1100).

W kursach mogą uczestniczyć repatrianci i członkowie ich rodzin, którzy nie korzystali dotychczas z takiej formy pomocy. Repatrianci pochodzą z różnych terenów m.in. z Kazachstanu, Rosji, Białorusi, Gruzji i Ukrainy. ORPEG nie prowadzi wyodrębnionej ewidencji kosztów z podziałem na poszczególne kraje.

2022

2023

2024

2025

2026

Kwota wydatków poniesiona na realizację całego zadania (w zł)

671 109,50

1 062 690,09

891 069,13

874 871,32

1 196 010,00

Ad 6)

Przeprowadzona przez Najwyższa Izbę Kontroli w roku 2025 kontrola pn. „Realizacja prawa do nauki dla dzieci ukraińskich w polskich szkołach” nie wykazała nieprawidłowości w zakresie finansowania dodatkowych zadań oświatowych związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką nad dziećmi i uczniami będącymi obywatelami Ukrainy.

Ad 9)

Ministerstwo Edukacji Narodowej wraz z Ośrodkiem Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą i Instytutem Rozwoju Języka Polskiego im. św. Maksymiliana Marii Kolbego będą kontynuować swoją misję w zakresie wsparcia edukacji w języku polskim Polaków zamieszkałych na Ukrainie.

Z wyrazami szacunku

Barbara Nowacka
Minister Edukacji

[1] Wsparcie w ramach Funduszu Pomocy na ww. formy pomocy zostało wygaszone z dniem 5 marca 2026 r. na podstawie art. 17 pkt 38 ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 203).

[2] O której mowa w art. 90c ust. 2 pkt 1-2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. – o systemie oświaty (Dz. U. z 2025 r. poz. 881 z późn. zm.).

[3] Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2026 r., poz.820, z późn. zm.)

Odpowiedź nr 9

Podsekretarz stanu Adam Nowak

Dokument udostępniono w Sejmie wyłącznie jako załącznik. Nie ma wersji tekstowej w API.

Załączniki w bazie Sejmu: i18055-o9.pdf

Odpowiedź nr 10

Sekretarz stanu Maciej Wróbel

Dokument udostępniono w Sejmie wyłącznie jako załącznik. Nie ma wersji tekstowej w API.

Załączniki w bazie Sejmu: i18055-o10.pdf

Odpowiedź nr 11

Podsekretarz stanu Andrzej Szeptycki

Dokument udostępniono w Sejmie wyłącznie jako załącznik. Nie ma wersji tekstowej w API.

Załączniki w bazie Sejmu: i18055-o11.pdf

Odpowiedź nr 12

Podsekretarz stanu Maciej Duszczyk

Treść dokumentu jest chwilowo niedostępna w API Sejmu.

Odpowiedź nr 13

Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski

Dokument udostępniono w Sejmie wyłącznie jako załącznik. Nie ma wersji tekstowej w API.

Załączniki w bazie Sejmu: i18055-o13.pdf

Odpowiedź nr 14

Sekretarz stanu Piotr Borys

Dokument udostępniono w Sejmie wyłącznie jako załącznik. Nie ma wersji tekstowej w API.

Załączniki w bazie Sejmu: i18055-o14.pdf

Odpowiedź nr 15

Sekretarz stanu Paweł Bejda

Dokument udostępniono w Sejmie wyłącznie jako załącznik. Nie ma wersji tekstowej w API.

Załączniki w bazie Sejmu: i18055-o15.pdf

Odpowiedź nr 16

Minister Paulina Hennig-Kloska

Dokument udostępniono w Sejmie wyłącznie jako załącznik. Nie ma wersji tekstowej w API.

Załączniki w bazie Sejmu: i18055-o16.pdf

Odpowiedź nr 17

Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska

Dokument udostępniono w Sejmie wyłącznie jako załącznik. Nie ma wersji tekstowej w API.

Załączniki w bazie Sejmu: i18055-o17.pdf

Informacja o przedłużeniu terminu

sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji - Wiesław Szczepański

Treść dokumentu jest chwilowo niedostępna w API Sejmu.

Informacja o przedłużeniu terminu

sekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska - Krzysztof Bolesta

Treść dokumentu jest chwilowo niedostępna w API Sejmu.

Informacja o przedłużeniu terminu

podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego - Andrzej Szeptycki

Treść dokumentu jest chwilowo niedostępna w API Sejmu.

Informacja o przedłużeniu terminu

podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej - Katarzyna Nowakowska

Treść dokumentu jest chwilowo niedostępna w API Sejmu.

Informacja o przedłużeniu terminu

podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej - Katarzyna Nowakowska

Treść dokumentu jest chwilowo niedostępna w API Sejmu.

Informacja o przedłużeniu terminu

podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej - Katarzyna Nowakowska

Treść dokumentu jest chwilowo niedostępna w API Sejmu.

Informacja o przedłużeniu terminu

minister rodziny, pracy i polityki społecznej - Agnieszka Dziemianowicz-Bąk

Treść dokumentu jest chwilowo niedostępna w API Sejmu.