KANCELARIA SEJMU · X KADENCJA · INTERPELACJA NR 21080

Interpelacja w sprawie drastycznych cięć w finansowaniu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) i Funduszu Solidarnościowego w projekcie ustawy budżetowej na 2027 r. oraz ich katastrofalnych skutków dla osób z niepełnosprawnościami

Wysłano: Oczekuje na odpowiedź

Treść interpelacji

Interpelacja nr 21080

do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej

w sprawie drastycznych cięć w finansowaniu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) i Funduszu Solidarnościowego w projekcie ustawy budżetowej na 2027 r. oraz ich katastrofalnych skutków dla osób z niepełnosprawnościami

Zgłaszający: Patryk Wicher, Andrzej Adamczyk, Waldemar Andzel, Dorota Arciszewska-Mielewczyk, Iwona Ewa Arent, Rafał Bochenek, Kazimierz Bogusław Choma, Tadeusz Chrzan, Magdalena Filipek-Sobczak, Andrzej Gawron, Piotr Gliński, Zbigniew Hoffmann, Filip Kaczyński, Jarosław Krajewski, Marek Kuchciński, Władysław Kurowski, Grzegorz Lorek, Ewa Malik, Dariusz Matecki, Jan Mosiński, Michał Moskal, Aleksander Mikołaj Mrówczyński, Bogumiła Olbryś, Anna Paluch, Teresa Pamuła, Paweł Sałek, Krzysztof Sobolewski, Agnieszka Anna Soin, Dariusz Stefaniuk, Józefa Szczurek-Żelazko, Robert Warwas, Małgorzata Wassermann, Marek Wesoły, Agata Wojtyszek

Data wpływu: 16-11-2026

Szanowna Pani Minister,

kieruję do Pani interpelację w sprawie bezprecedensowych, opiewających na około 1 miliard złotych, cięć w wydatkach na politykę społeczną i wsparcie osób z niepełnosprawnościami zaplanowanych w projekcie ustawy budżetowej na rok 2027.

Przedstawiony przez Radę Ministrów projekt budżetu zakłada największą w historii III RP redukcję środków na usługi społeczne. Z informacji podnoszonych przez stronę społeczną, w tym Polskie Forum Osób z Niepełnosprawnościami, wyłania się obraz polityki, która wręcz zmusza tysiące osób z niepełnosprawnościami do zamknięcia się w domach, odcinając je od możliwości prawidłowego funkcjonowania i odbierając ich rodzinom szansę na aktywność zawodową. Taki stan rzeczy jest po prostu skandalem i rażącym naruszeniem niepisanej umowy społecznej.

Planowane cięcia uderzają w absolutne fundamenty systemu wsparcia:

  1. PFRON: Dotacja z budżetu państwa w 2027 r. ma być o ok. 75% niższa niż w 2026 r., co stanowi ubytek ponad 488,4 mln zł. Taka skala redukcji przekłada się na realne ryzyko wstrzymania około 550 projektów lub zamknięcia 90 placówek prowadzących codzienne, niezbędne wsparcie dla osób z niepełnosprawnościami.
  2. Fundusz Solidarnościowy (programy resortowe): Zmniejszenie finansowania o ok. 486,8 mln zł (spadek o 24%).
    • Środki na programy asystencji osobistej zostaną obcięte o ponad 223,8 mln zł. Oznacza to likwidację 3,7 miliona godzin rocznej pracy asystenckiej i utratę źródła dochodu dla około 2400 wykwalifikowanych asystentów osobistych.
    • Środki na programy opieki wytchnieniowej mają być niższe od tegorocznych aż o 75,2% (spadek o ok. 218,3 mln zł).

Zmniejszenie nakładów na asystencję osobistą następuje w najgorszym możliwym momencie – na rok przed wejściem w życie długo wyczekiwanej ustawy gwarantującej systemowy dostęp do tej usługi. Zamiast budować i stabilizować kadry, państwo wypycha z rynku pracy 2400 asystentów, co doprowadzi do zapaści całego systemu tuż przed jego ustawową implementacją.

Największe oburzenie budzi fakt, że te drastyczne oszczędności odbywają się wyłącznie kosztem obywateli najbardziej potrzebujących wsparcia. W tym samym projekcie budżetu zaplanowano gigantyczne wzrosty wydatków na administrację centralną: Kancelarię Sejmu (wzrost o 20,6% – 181 mln zł), Kancelarię Senatu (20% – 51,7 mln zł), Kancelarię Prezydenta (15% – 46,8 mln zł) czy KRRiT (rekordowe 69% – 32,8 mln zł). Takiego dysonansu nie da się obronić argumentami o inflacji czy racjonalizacji wydatków państwa. To wybór polityczny, który pogłębia poczucie wykluczenia i niszczy zaufanie do instytucji publicznych.

W obliczu rosnących kosztów życia, starzejącego się społeczeństwa i zobowiązań międzynarodowych wynikających z Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, środowisko eksperckie i organizacje pozarządowe zgodnie żądają natychmiastowego przywrócenia bazy budżetowej z 2026 roku, powiększonej o waloryzację inflacyjną.

W związku z powyższym, wnoszę o udzielenie wyczerpujących odpowiedzi na następujące pytania:

  1. Jakie są precyzyjne, merytoryczne przesłanki drastycznego ograniczenia dotacji dla PFRON (o 75%) i Funduszu Solidarnościowego w 2027 r.? Dlaczego ministerstwo zaakceptowało projekt uderzający bezpośrednio w usługi ratujące niezależność osób z niepełnosprawnościami?
  2. Czy przed zaplanowaniem cięć przeprowadzono analizę popytu na usługi oraz ocenę skutków regulacji (OSR)? Czy ministerstwo dysponuje danymi potwierdzającymi zmniejszenie zapotrzebowania na asystentów i opiekę wytchnieniową, a jeśli nie – na jakiej podstawie podjęto decyzję o redukcji finansowania?
  3. Jakie będą całkowite, realne koszty (społeczne, zdrowotne i gospodarcze) zatrzymania 3,7 miliona godzin pracy asystentów? Czy ministerstwo oszacowało, ile rodzin będzie zmuszonych do rezygnacji z rynku pracy, by przejąć całodobową opiekę nad bliskimi z powodu redukcji opieki wytchnieniowej aż o 75,2%?
  4. W jaki sposób ministerstwo zamierza zabezpieczyć kadry przed wejściem w życie ustawy o asystencji osobistej? Jak państwo zamierza odzyskać 2400 asystentów, którzy z powodu cięć na rok 2027 zrezygnują z wykonywania tego zawodu?
  5. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje zgłosić lub poprzeć poprawki na obecnym etapie prac parlamentarnych, mające na celu natychmiastowe przywrócenie finansowania poziomu roku ubiegłego wraz z odpowiednim wzrostem inflacyjnym?
  6. Dlaczego skala tak drastycznych cięć w budżetach wspierających osoby z niepełnosprawnościami nie była przedmiotem otwartego i transparentnego dialogu z organizacjami pozarządowymi i samymi zainteresowanymi?

Oczekuję pilnej interwencji oraz merytorycznego, a nie wyłącznie księgowego, ustosunkowania się do pytań, od których zależą losy setek tysięcy polskich obywateli.

Odpowiedzi i korespondencja

Nie zarejestrowano jeszcze odpowiedzi ani informacji o przedłużeniu terminu.