20 listopada 2026 roku to termin, od którego państwa Unii Europejskiej powinny stosować przepisy wdrażające nową dyrektywę o kredycie konsumenckim. W Polsce odpowiednia ustawa nie została jeszcze uchwalona. Projekt wpisano do wykazu prac Rady Ministrów 3 listopada.

Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowuje nowe przepisy pod numerem UC171. W rządowym harmonogramie wskazano, że projekt ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów dopiero w drugim kwartale 2027 roku. Następnie konieczne będą jeszcze prace parlamentarne.

Nowa dyrektywa została przyjęta w październiku 2023 roku. Państwa członkowskie miały czas do 20 listopada 2025 roku na przyjęcie przepisów wdrażających, a rok później powinny rozpocząć ich stosowanie. Samo nadejście dzisiejszej daty nie oznacza jednak, że wszystkie rozwiązania automatycznie zaczynają działać w polskich umowach.

Zakupy na raty i płatności odroczone pod nowymi zasadami

Jedną z ważniejszych zmian jest objęcie ochroną większej liczby produktów finansowych. Dyrektywa przewiduje zastosowanie regulacji również do wielu modeli typu „kup teraz, zapłać później”. Dotyczy to usług pozwalających odebrać towar od razu, a zapłacić w późniejszym terminie.

Nowe ramy prawne mają obejmować kredyty konsumenckie o wartości do 100 tys. euro. W obecnej polskiej ustawie przyjęto niższy próg. Projekt ma też wprowadzić ochronę w przypadku nieoprocentowanych pożyczek i kredytów bez opłat, choć dyrektywa dopuszcza określone wyjątki.

Zmiany obejmują również sposób reklamowania kredytów i zakres informacji przekazywanych klientom. Chodzi o to, by konsument przed podpisaniem umowy miał czytelne dane o kosztach i związanym z zadłużeniem ryzyku.

Co z osobami, które dziś zaciągają kredyt?

Obowiązująca w Polsce ustawa o kredycie konsumenckim z 2011 roku nadal reguluje umowy zawierane z bankami i firmami pożyczkowymi w zakresie objętym jej przepisami. Klient nie powinien zakładać, że wszystkie nowe uprawnienia opisane w dyrektywie są już dostępne na podstawie znowelizowanej polskiej ustawy, ponieważ tej jeszcze nie ma.

Projekt UC171 przewiduje także ograniczenia dotyczące łączenia kredytu z dodatkowymi usługami finansowymi. Rozwiązania mają przeciwdziałać sytuacjom, w których uzyskanie finansowania jest uzależniane od zakupu innego produktu, z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych w prawie unijnym.

Do czasu zakończenia procesu legislacyjnego trzeba odróżniać termin wynikający z unijnej dyrektywy od faktycznej daty wejścia w życie nowych przepisów w Polsce. Rządowy wykaz zawiera na razie termin planowanego przyjęcia projektu, nie termin obowiązywania ustawy.