Donald Tusk w sobotę, 14 listopada, ponownie skrytykował decyzję Karola Nawrockiego. „Z prezydenckiego weta zadowoleni są hejterzy, rosyjskie farmy trolli, pedofile, ekstremalni nihiliści i lobbyści” – napisał premier na platformie X. Ocenił również, że skutki decyzji poniosą dzieci, rodzice i pozostali użytkownicy internetu.

Paweł Szefernaker odpowiedział premierowi tego samego dnia. Szef gabinetu prezydenta stwierdził, że rząd powinien przygotować lepszą ustawę, zamiast uzasadniać proponowane przepisy bezpieczeństwem dzieci. Zarzucił Tuskowi stosowanie emocjonalnej presji.

Powodem wymiany zdań jest weto z piątku, 13 listopada. Nawrocki odmówił podpisania nowelizacji ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, uchwalonej 22 października. Wcześniej premier zarzucał prezydentowi zablokowanie przepisów służących ochronie dzieci przed internetowymi przestępcami.

Pałac odpowiada Tuskowi. „Atmosfera szantażu i strachu”

Szefernaker zarzucił premierowi mieszanie kwestii bezpieczeństwa dzieci z polityczną argumentacją. W odpowiedzi napisał, że dzieci trzeba chronić realnymi rozwiązaniami, a nie wykorzystywać ich bezpieczeństwa do uzasadniania – jak ocenia – cenzury.

Szef gabinetu prezydenta stwierdził, że zestawienie przez premiera pedofilów, rosyjskich trolli, hejterów i lobbystów nie zastępuje argumentów prawnych. „Tak buduje się atmosferę szantażu i strachu. Obrzydliwe” – zakończył swój wpis.

Głos zabrał również rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz. Podkreślił, że obowiązujące prawo już pozwala ścigać nielegalne treści, a Pałac sprzeciwia się – w jego ocenie – nadmiernemu ograniczaniu wolności słowa. Zaapelował do rządu o poprawienie ustawy.

Dlaczego Nawrocki zawetował ustawę?

Prezydent zakwestionował procedurę blokowania treści przez organy administracji. W oficjalnym uzasadnieniu decyzji wskazał, że uprawnienie do ograniczania dostępu do publikacji internetowych może prowadzić do nadużyć, jeżeli kontrola sądowa następuje dopiero po wydaniu nakazu.

Nawrocki argumentował także, że w trakcie prac senackich rozszerzono kompetencje administracji. Ostrzegał przed możliwością blokowania całych domen internetowych, nawet gdy naruszenie dotyczyłoby pojedynczej publikacji. Pałac uznaje takie rozwiązanie za zagrożenie dla swobody wypowiedzi i działalności mediów.

Jednocześnie nie oznacza to odrzucenia całego Aktu o usługach cyfrowych. DSA jest unijnym rozporządzeniem, a pierwsza polska ustawa wykonawcza została już podpisana. Wyznaczyła ona Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na koordynatora ds. usług cyfrowych. W piątek prezydent odrzucił drugą ustawę dotyczącą m.in. procedury nakazywania blokowania nielegalnych treści. Prezydent tłumaczył tę decyzję także obawami o nadużycia władzy.

Co miały zmienić nowe przepisy?

Rząd chciał wprowadzić krajową procedurę szybkiego ograniczania dostępu do treści naruszających prawo. Dotyczyłaby m.in. gróźb, nawoływania do przemocy, materiałów przedstawiających seksualne wykorzystywanie dzieci oraz innych przestępstw wymienionych w ustawie.

Według opisu projektu przedstawionego przez Ministerstwo Cyfryzacji nakazy mogły wydawać uprawnione organy, w tym Prezes UKE, Przewodniczący KRRiT i sądy. Resort podkreślał możliwość wniesienia sprzeciwu do sądu oraz ograniczenie natychmiastowej wykonalności do najpoważniejszych przestępstw przeciwko dzieciom. Prezydent uznał te zabezpieczenia za niewystarczające.

Weto nie oznacza, że zakazane dotąd treści stały się legalne. Spór dotyczy dodatkowych procedur i tego, jak szybko oraz na czyj wniosek można ograniczyć ich dostępność w internecie.

Komisja ds. ochrony dzieci krytykuje weto

Zaniepokojenie decyzją prezydenta wyraziła Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15. W stanowisku przytoczonym 14 listopada przez PAP zwróciła uwagę, że weto opóźnia wprowadzenie dodatkowych mechanizmów ochrony najmłodszych użytkowników internetu.

Komisja wskazała m.in. na narzędzia służące skuteczniejszemu reagowaniu platform na nielegalne materiały, weryfikacji wieku i ocenie ryzyka związanego z usługami internetowymi. W jej ocenie nowe rozwiązania mogły zwiększyć bezpieczeństwo dzieci.

Gawkowski zapowiada kolejną ustawę

Minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski zapowiedział przygotowanie następnej ustawy o bezpieczeństwie w sieci. Resort uważa, że bez odrzuconych przepisów państwo nadal będzie miało ograniczone możliwości szybkiego reagowania na najbardziej niebezpieczne materiały publikowane w internecie.

Na razie nie wskazano terminu przedstawienia nowego projektu ani ostatecznego kształtu przepisów. Obowiązujące regulacje karne i unijne zasady DSA pozostają w mocy; zawetowana nowelizacja nie wejdzie w życie w uchwalonym brzmieniu.