Były minister potwierdził, że funkcjonariusze przeprowadzili czynności w jego domu. Jak relacjonował, nie było konieczności siłowego wejścia do mieszkania. Sam przebieg wizyty opisał jednak jako dokładne przeszukanie wszystkich pomieszczeń.

– Funkcjonariusze CBA byli dzisiaj u mnie w domu. Zapukali o szóstej rano – przekazał Krzysztof Tchórzewski, opisując poranne działania służb.

Były szef resortu energii przyznał, że agenci dokładnie sprawdzili jego mieszkanie. Podkreślił przy tym, że nie znaleźli tego, czego szukali. Wizyta jest częścią szerzej zakrojonych działań związanych z jednym z najbardziej kosztownych projektów energetycznych ostatnich lat.

Śledczy wracają do sprawy elektrowni w Ostrołęce

Przeszukanie u byłego ministra ma związek ze śledztwem dotyczącym nieprawidłowości przy realizacji inwestycji w elektrownię węglową w Ostrołęce. To projekt, który przez lata był przedstawiany jako ważny element bezpieczeństwa energetycznego Polski, ale ostatecznie zakończył się ogromnymi stratami.

W środę funkcjonariusze CBA przeprowadzili szeroko zakrojoną akcję na polecenie prokuratury. Zatrzymano łącznie 25 osób, a sprawa dotyczy podejrzenia nieprawidłowości przy działaniach państwowych spółek zaangażowanych w inwestycję.

Zakres postępowania obejmuje lata 2018–2019. Śledczy badają podejrzenie niedopełnienia obowiązków przez członków zarządów i rad nadzorczych spółek Enea oraz Energa, a także działania na szkodę tych podmiotów i spółki Elektrownia Ostrołęka.

Wśród osób, u których pojawili się agenci, znalazł się właśnie Tchórzewski, który w okresie rządów Mateusza Morawieckiego kierował Ministerstwem Energii. To za jego kadencji szczególnie mocno forsowano budowę nowego bloku węglowego w Ostrołęce.

Były minister broni decyzji dotyczących inwestycji

Tchórzewski nie ukrywa, że nie ma sobie nic do zarzucenia w związku z projektem. Zapytany o swoją odpowiedzialność za inwestycję, stanowczo bronił podejmowanych wówczas decyzji i przekonywał, że budowa miała uzasadnienie energetyczne.

– Przeciwnie, jestem dumny z tej inwestycji – stwierdził były minister. Wskazywał między innymi na zgodę Komisji Europejskiej oraz potrzebę zapewnienia stabilnych dostaw energii w sytuacji, gdy produkcja z odnawialnych źródeł nie jest wystarczająca.

W jego argumentacji istotną rolę odgrywała również sytuacja energetyczna Litwy. Tchórzewski tłumaczył, że Polska miała uczestniczyć w zapewnianiu dostaw energii także w związku z problemami tego kraju z zabezpieczeniem odpowiednich rezerw.

Były szef resortu przekonywał, że elektrownia węglowa miała stanowić zabezpieczenie dla odnawialnych źródeł energii. Jak argumentował, produkcja z takich instalacji zależy od warunków naturalnych, dlatego system potrzebuje również konwencjonalnych źródeł zasilania.

Inwestycja za miliardy zakończyła się rozbiórką bloku

Historia projektu w Ostrołęce sięga 2009 roku. Wtedy rozpoczęły się prace nad koncepcją nowego bloku węglowego, jednak w 2012 roku inwestycja została wstrzymana z powodu problemów z pozyskaniem finansowania.

Do projektu wrócono kilka lat później. Jesienią 2016 roku Enea kupiła połowę udziałów w przedsięwzięciu, a wiosną 2018 roku konsorcjum GE Power i Alstom wygrało przetarg na budowę bloku o mocy 1000 MW.

Wartość kontraktu przekraczała 6 miliardów złotych. Polecenie rozpoczęcia prac budowlanych wydano pod koniec 2018 roku, jednak już wiosną 2020 roku budowę zawieszono. W kolejnych miesiącach zapadły decyzje o zmianie koncepcji całego przedsięwzięcia.

W czerwcu 2020 roku Enea i Energa zdecydowały o kontynuowaniu inwestycji, ale w zmienionej formule. Zamiast elektrowni węglowej planowano obiekt wykorzystujący gaz ziemny. Ostatecznie również ten etap wymagał kolejnych zmian organizacyjnych i właścicielskich.

W grudniu 2020 roku Enea zdecydowała, że nie będzie uczestniczyć w budowie elektrowni gazowej. Projekt kontynuowano z udziałem Energi, Orlenu i PGNiG, a w styczniu 2021 roku powołano specjalną spółkę do realizacji nowej inwestycji.

Tymczasem w marcu 2021 roku rozpoczęła się rozbiórka wcześniej wybudowanych elementów bloku węglowego. W praktyce oznaczało to definitywne zakończenie pierwotnego projektu, który pochłonął znaczne środki, zanim elektrownia rozpoczęła produkcję energii.

Tchórzewski wskazuje na największy błąd

Były minister odniósł się również do ostatecznego losu inwestycji. Przyznał, że z perspektywy czasu jednym z największych błędów było doprowadzenie do rozbiórki przygotowanego wcześniej bloku węglowego.

– Z tego tytułu, że nadal upierałem się przy pozostawieniu tego bloku, to na następną kadencję już nie brałem udziału w rządzie – powiedział Tchórzewski.

Jednocześnie przekonywał, że gdyby pozostał na stanowisku ministra energii, nie dopuściłby do rozebrania konstrukcji. W jego ocenie decyzja o rezygnacji z bloku węglowego była błędna i może mieć konsekwencje dla bezpieczeństwa energetycznego.

Sprawą inwestycji zajmowała się również Najwyższa Izba Kontroli. W raporcie opublikowanym 18 sierpnia NIK wskazała na nielegalne i niegospodarne rozliczenie przedsięwzięcia. Ustalenia kontroli stanowią jeden z ważnych elementów szerszego obrazu nieprawidłowości związanych z projektem.

25 zatrzymanych i kolejne wątki śledztwa

O środowej akcji służb mówił także minister koordynator służb specjalnych Tomasz Siemoniak. Podkreślał, że działania były poprzedzone długotrwałą pracą funkcjonariuszy CBA i prokuratury.

– Po bardzo dużej pracy CBA i prokuratury podjęliśmy działania w celu rozliczenia tej sprawy – przekazał Siemoniak. Zaznaczył przy tym, że zatrzymania nie dotyczą wyłącznie osób publicznie rozpoznawalnych.

Minister zwrócił uwagę na skalę przedsięwzięcia i pieniądze zaangażowane w jego realizację. Jak podkreślił, sprawa ma charakter rozwojowy, co oznacza, że obecna akcja nie musi być ostatnim etapem postępowania.

Wśród medialnych doniesień dotyczących zatrzymanych pojawiło się również nazwisko Grzegorza Ksepki, byłego wiceprezesa Energi, a obecnie przedstawiciela prezydenta w Krajowej Radzie Sądownictwa. Informacje te wywołały reakcję kierownictwa Rady.

Rzecznik KRS Jarosław Łuczaj poinformował, że przewodniczący Rady Dariusz Zawistowski podjął działania mające wyjaśnić, czy zatrzymanie rzeczywiście miało miejsce i jakie były jego przyczyny. Do czasu uzyskania oficjalnych informacji Rada nie zamierzała komentować sprawy.

Na tym etapie kluczowe pozostaje ustalenie, jakie konkretnie nieprawidłowości wykryli śledczy i jaką rolę w badanym okresie odegrały poszczególne osoby. Samo przeszukanie mieszkania byłego ministra nie oznacza postawienia mu zarzutów. Tchórzewski deklaruje, że nie spodziewa się takiego rozwoju wydarzeń, a prowadzone postępowanie ma wyjaśnić odpowiedzialność za decyzje związane z inwestycją w Ostrołęce.