Spotkanie Władysława Kosiniaka-Kamysza ze Sławomirem Mentzenem szybko stało się tematem komentarzy kolejnych polityków. Radosław Sikorski odniósł się do niego żartobliwie, lecz rozmowa dotyczyła poważnej sprawy: propozycji zmian w Trybunale Konstytucyjnym. Spór o TK pozostaje w centrum rozmów.

Szef MSZ zestawił rozmowę liderów PSL i Konfederacji z wcześniejszym spotkaniem wicepremiera z Donaldem Trumpem. Jego wypowiedź padła po pytaniach o możliwe skutki rozmów przywódców. Nie była zapowiedzią decyzji rządu.

Do rozmowy Kosiniaka-Kamysza z Mentzenem doszło w czwartek, 5 listopada. Obaj politycy opublikowali wspólne zdjęcia w mediach społecznościowych, ale nie ogłosili porozumienia ani wspólnego projektu.

Spotkanie dotyczyło wyjścia z kryzysu wokół TK i propozycji „resetu konstytucyjnego” przedstawionej przez szefa PSL. Jednym z punktów rozmowy była możliwość zmian w sposobie wyboru sędziów. Rozmowy mają dopiero przynieść szczegóły.

Sikorski o spotkaniu Mentzena i Kosiniaka-Kamysza

Sikorski mówił, że skoro Kosiniak-Kamysz oparł się „kuszeniu” przez Donalda Trumpa, tym bardziej oprze się „kuszeniu” przez Mentzena. To ironiczny komentarz szefa MSZ, nawiązujący do wcześniejszej rozmowy szefa MON z prezydentem USA.

Wypowiedź odwołuje się do spotkania wicepremiera z Trumpem i nie zawiera szczegółów dotyczących rozmowy z liderem Konfederacji. Sikorski nie przedstawił w tym cytacie oceny projektu TK. Żart nie zastępuje stanowiska rządu.

Właśnie ta lekka forma zwróciła uwagę, bo rozmowa lidera partii rządzącej z politykiem opozycji łatwo staje się paliwem do spekulacji. Samo spotkanie nie oznacza zmiany koalicji ani uzgodnienia wspólnego głosowania.

Warto więc oddzielić komentarz Sikorskiego od politycznej arytmetyki. Minister spraw zagranicznych zareagował na wydarzenie, ale nie ogłosił decyzji o poparciu projektu PSL ani nie wypowiadał się w imieniu wszystkich koalicjantów.

Reset Trybunału Konstytucyjnego: co proponuje PSL

Kosiniak-Kamysz zaprezentował propozycję zmian w konstytucji jako sposób na obniżenie napięcia wokół Trybunału. Projekt zakłada specjalną procedurę uznania, że TK trwale nie jest w stanie wykonywać swoich zadań. To daleko idąca zmiana ustrojowa.

Po stwierdzeniu takiej niezdolności Zgromadzenie Narodowe wybierałoby nowy, piętnastoosobowy skład Trybunału. Kadencje sędziów miałyby być zróżnicowane i trwać trzy, sześć lub dziewięć lat. Propozycja wymaga zmiany konstytucji.

Wariant PSL przewiduje większość trzech piątych Zgromadzenia Narodowego, czyli co najmniej 336 głosów. Kandydatów miałby wskazywać marszałek Sejmu po konsultacjach, a w procedurze przewidziano także udział prezydenta. Szczegóły będą przedmiotem sporu.

To nie jest zwykła zmiana ustawy, którą można przyjąć głosami jednej większości. Projekt dotyka składu konstytucyjnego organu i wymaga szerokiego porozumienia. Bez głosów z różnych klubów nie będzie możliwy.

PSL szuka głosów dla zmian w Trybunale

PSL ma 32 posłów, podczas gdy do wniesienia projektu zmiany konstytucji potrzeba podpisów co najmniej 92 parlamentarzystów. Spotkanie z Mentzenem miało więc konkretny kontekst: ludowcy potrzebują partnerów spoza własnego klubu.

Kosiniak-Kamysz deklarował, że PSL chce przekonywać przede wszystkim koalicjantów z Koalicji Obywatelskiej i Lewicy. Mówił, że celem jest rozwiązanie deeskalujące konflikt. Rozmowy z opozycją poszerzają pole negocjacji.

Konfederacja sygnalizowała zainteresowanie samą rozmową o zmianach, ale jej przedstawiciele zapowiadali analizę propozycji. Nie oznacza to jeszcze zobowiązania do poparcia projektu. Konkretne uzgodnienia nie zostały ogłoszone.

W sprawie pojawiły się także głosy sceptyczne po stronie innych ugrupowań. Część polityków KO i Lewicy krytykowała pomysł lub wątpiła w możliwość porozumienia. Na razie nie widać gotowej większości konstytucyjnej.

Wczorajsze wspólne zdjęcie Mentzena i Kosiniaka-Kamysza było sygnałem rozmowy, ale nie komunikatem o sojuszu. Następnego dnia Sikorski nadał temu wydarzeniu ironiczny ton. Polityczny obrazek nie przesądza o głosowaniu.

Więcej mówi sama propozycja resetu Trybunału i warunki jej przyjęcia. To od nich zależy, czy rozmowy przyniosą projekt akceptowalny dla innych klubów. Bez wymaganej większości procedura nie ruszy.

Rozmowa nie oznacza nowego układu politycznego

Spotkanie polityków z różnych obozów może budzić emocje, zwłaszcza gdy dotyczy instytucji będącej osią sporu między rządem i opozycją. Nie jest jednak samo w sobie dowodem na sojusz PSL z Konfederacją.

Mentzen opisał rozmowę krótkim komentarzem „Idzie ku dobremu”, a Kosiniak-Kamysz napisał, że dzień był pracowity. W tych wpisach nie ogłoszono wspólnych ustaleń. Publicznie potwierdzono przede wszystkim fakt spotkania.

Także ironiczna wypowiedź Sikorskiego nie rozstrzyga, jak zagłosują posłowie. Jej sens dotyczył relacji między dwoma politykami i wcześniejszego spotkania z Trumpem. Nie była formalną rekomendacją dla PSL.

Jednocześnie rozmowa wskazuje, że propozycja PSL może stać się przedmiotem szerszych konsultacji. Wymaga to jednak nie tylko wspólnych zdjęć czy żartów, lecz uzgodnienia konkretnych zapisów i procedury.

Co dalej z projektem dotyczącym TK?

Kolejne dni pokażą, czy PSL przedstawi szczegóły i formalnie rozpocznie zbieranie podpisów pod zmianą konstytucji. Istotne będzie także stanowisko KO, Lewicy i Konfederacji. Każdy z tych głosów może mieć znaczenie.

Jeśli rozmowy pozostaną na poziomie deklaracji, ironiczny komentarz Sikorskiego może okazać się jedynie epizodem w szerszej debacie. Jeżeli jednak partie uzgodnią wspólne rozwiązanie, spór o TK wejdzie w nową fazę.

Na razie wiadomo, że Kosiniak-Kamysz spotkał się z Mentzenem, a Sikorski odpowiedział żartem na pytania o polityczny wymiar tej rozmowy. O przyszłości projektu zdecydują jednak treść propozycji i realne poparcie w parlamencie.